Η τιμή του πετρελαίου Brent ενισχύθηκε κατά περίπου 10% φθάνοντας κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι λόγω γεωπολιτικών κινδύνων στη Μέση Ανατολή.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 100 δολάρια εάν η κρίση επιδεινωθεί ή παραταθεί.
Το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διακινείται μεγάλο μέρος της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, θεωρείται καθοριστικός παράγοντας.
Οι περισσότερες εταιρείες δεξαμενόπλοιων ανέστειλαν τη μεταφορά αργού και καυσίμων μέσω των Στενών μετά από προειδοποιήσεις για αντίποινα.
Η ομάδα παραγωγών OPEC+ συμφώνησε σε αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως, ποσοστό που θεωρείται ανεπαρκές για να εξισορροπήσει πιθανές απώλειες.
Το Brent, διεθνές σημείο αναφοράς για το πετρέλαιο, ενισχύθηκε κατά περίπου 10% φθάνοντας κοντά στα 80 δολάρια το βαρέλι στις εξωχρηματιστηριακές (over the counter) συναλλαγές της Κυριακής, σύμφωνα με traders που επικαλείται το Reuters, καθώς τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα στο Ιράν αύξησαν τους γεωπολιτικούς κινδύνους στη Μέση Ανατολή.
Την ίδια ώρα, αναλυτές προειδοποιούν ότι εάν η κρίση επιδεινωθεί ή παραταθεί, οι τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμα και προς τα 100 δολάρια.
Καθοριστικός παράγοντας για την πορεία των τιμών θεωρείται το ενδεχόμενο διακοπής της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διακινείται περισσότερο από το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Σύμφωνα με εμπορικές πηγές, μετά τις προειδοποιήσεις της Τεχεράνης για αντίποινα, οι περισσότερες εταιρείες δεξαμενόπλοιων, πετρελαϊκοί κολοσσοί και εμπορικοί οίκοι ανέστειλαν τη μεταφορά αργού, καυσίμων και LNG μέσω των Στενών.
Ο Ajay Parmar, διευθυντής Ενέργειας και Διύλισης στην ICIS, σημείωσε ότι «οι στρατιωτικές επιθέσεις στηρίζουν από μόνες τους τις τιμές, όμως το κρίσιμο ζήτημα είναι το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ». Όπως πρόσθεσε, οι τιμές ενδέχεται να ανοίξουν πολύ κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, ή και υψηλότερα, σε περίπτωση παρατεταμένης διακοπής.
Ανάλογες εκτιμήσεις διατυπώνουν αναλυτές της RBC Capital Markets και της Barclays, οι οποίοι προειδοποιούν ότι μια γενικευμένη ή μακράς διάρκειας σύγκρουση θα μπορούσε να ωθήσει το Brent πάνω από τα 100 δολάρια.
Η ενεργειακή εταιρεία Rystad Energy εκτιμά ότι το άνοιγμα των αγορών μπορεί να οδηγήσει τις τιμές σε άνοδο κατά περίπου 20 δολάρια, προς τα 92 δολάρια το βαρέλι.
Σε επίπεδο προσφοράς, η ομάδα παραγωγών OPEC+ συμφώνησε σε αύξηση παραγωγής κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως από τον Απρίλιο — ποσοστό μικρότερο του 0,2% της παγκόσμιας ζήτησης, το οποίο θεωρείται ανεπαρκές για να εξισορροπήσει πιθανές απώλειες.
Η κρίση έχει ήδη ωθήσει κυβερνήσεις και διυλιστήρια στην Ασία να επανεξετάζουν τα αποθέματα και τις εναλλακτικές οδούς εφοδιασμού. Οι επιθέσεις στο Ιράν εντείνουν τον κίνδυνο διαταραχών όχι μόνο στο πετρέλαιο αλλά και στο φυσικό αέριο, αυξάνοντας την αβεβαιότητα για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και τον πληθωρισμό.
Στις ΗΠΑ, πάντως, σύμφωνα με τους Financial Times, δεν εξετάζουν προς το παρόν να προχωρήσουν σε αποδέσμευση πετρελαίου από τα στρατηγικά τους αποθέματα, παρά τις ανησυχίες για ενδεχόμενη άνοδο των τιμών. Η στάση αυτή, σύμφωνα με το δημοσίευμα, υποδηλώνει ότι η Ουάσινγκτον εκτιμά πως οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας θα είναι περιορισμένες.
Το αμερικανικό Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου διαθέτει περίπου 415 εκατ. βαρέλια. Στο παρελθόν έχει χρησιμοποιηθεί για την εκτόνωση πιέσεων στην αγορά, όπως το 2022 όταν η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσε έντονη άνοδο των τιμών.
Οι αγορές αναμένεται να αντιδράσουν με την επανέναρξη των συναλλαγών τα ξημερώματα της Δευτέρας, ώρα Ελλάδας, με τους επενδυτές να σταθμίζουν τον κίνδυνο διαταραχών στην προσφορά πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Υπενθυμίζεται ότι το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 72,87 δολάρια το βαρέλι.
Σε επιφυλακή η Αρχή Προστασίας του Καταναλωτή
Εν όψει των αναμενόμενων αναταράξεων στις διεθνείς αγορές ενέργειας, στην Ελλάδα η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή προχωρά σε άμεση και εντατική παρέμβαση, ενεργοποιώντας εκτεταμένο σχέδιο ελέγχων σε πρατήρια σε ολόκληρη τη χώρα.
Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση της Αρχής, από το μεσημέρι του Σαββάτου παρακολουθείται σε πραγματικό χρόνο η εξέλιξη των τιμών της βενζίνης και του πετρελαίου, καθώς και η διαθεσιμότητά τους στην αγορά, με στόχο τη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας του ανταγωνισμού και, κυρίως, την προστασία των καταναλωτών από αδικαιολόγητες αυξήσεις.
Λαμβάνοντας υπόψη τον αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο και τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να επηρεάσουν την αγορά ενέργειας, η Αρχή ενεργοποίησε από χθες εκτεταμένο πρόγραμμα ελέγχων, το οποίο συνεχίζεται με αμείωτη ένταση καθ’ όλη τη διάρκεια της Κυριακής. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ανακοίνωσης, από χθες έως και σήμερα έχουν ήδη πραγματοποιηθεί περισσότεροι από 200 έλεγχοι σε πρατήρια καυσίμων.
Η Αρχή καθιστά σαφές ότι δεν θα γίνει ανεκτή καμία μορφή κερδοσκοπίας, υπογραμμίζοντας ότι οι έλεγχοι είναι συνεχείς, στοχευμένοι και αυστηροί. Από τη Δευτέρα και καθ’ όλη τη διάρκεια της επόμενης εβδομάδας, οι έλεγχοι εντείνονται περαιτέρω, με ενισχυμένα κλιμάκια και διευρυμένη παρουσία σε όλη τη χώρα.
Όπως επισημαίνεται, η προστασία των καταναλωτών αποτελεί απόλυτη προτεραιότητα για την Αρχή, η οποία παραμένει σε πλήρη επιχειρησιακή ετοιμότητα και θα παρεμβαίνει άμεσα όπου διαπιστώνονται στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς.
