Ένα κοινό και ηχηρό συμπέρασμα αναδείχθηκε, στο πλαίσιο του έργου CARE POWER, μέσω των δράσεων δικτύωσης φορέων στήριξης επιζωσών ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας κατά των γυναικών, που τεκμηριώνεται και στη διεθνή βιβλιογραφία, σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου οι οποίοι υποστηρίζουν ότι: Το σύστημα υγείας στην Ελλάδα αντιδρά αποσπασματικά στα περιστατικά βίας χωρίς θεσμοθετημένα και καθορισμένα μονοπάτια φροντίδας, αντί να τα προλαμβάνει και να τα διαχειρίζεται ολιστικά.
Στις ημερίδες δικτύωσης που υλοποιήθηκαν στο έργο «CARE POWER – Ενδυνάμωση των Επαγγελματιών Υγείας για τον Εντοπισμό και την Υποστήριξη Θυμάτων και Επιζωσών Έμφυλης Βίας» και πραγματοποιήθηκαν τον Μάρτιο 2026 στη Λάρισα, στη Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα, συμμετείχαν ενεργά εκπρόσωποι του Υπουργείου Υγείας, των υγειονομικών περιφερειών, των υπηρεσιών Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και των νοσοκομείων, των δομών του Δικτύου της Γενικής Γραμματείας Ισότητας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της κοινωνίας των πολιτών και της ακαδημαϊκής κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων εκπροσώπων των φοιτητών/τριών ιατρικής.
Κρίσιμα εμπόδια και αδυναμίες στη διαχείριση περιστατικών ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας
Σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου, σημαντικές ελλείψεις και δομικά κενά που υπονομεύουν την αποτελεσματική ανίχνευση και διαχείριση των περιστατικών ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας κατά των γυναικών, έφεραν στο φως οι επαγγελματίες που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του πεδίου.
● Απουσία ενιαίων πρωτοκόλλων και κατευθυντήριων οδηγιών για την πρόληψη, ανίχνευση και κατάλληλη διαχείριση περιπτώσεων βίας.
● Ελλιπής συντονισμός και συνεργασία εντός και μεταξύ των υπηρεσιών, χωρίς τυποποιημένη διαδικασία διασύνδεσης μεταξύ δομών υγείας, αστυνομίας και άλλων αρμόδιων υπηρεσιών στήριξης και παρέμβασης.
● Συστημικοί περιορισμοί και αδυναμίες στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, με υποστελέχωση των υπηρεσιών υγείας και απουσία κατάλληλων, ιδιωτικών χώρων στα τμήματα επειγόντων περιστατικών.
● Έλλειψη θεσμοθετημένης εκπαίδευσης τόσο σε προπτυχιακό επίπεδο, όσο και σε επίπεδο συνεχιζόμενης κατάρτισης.
● Νομική σύγχυση σχετικά με την υποχρεωτικότητα της καταγγελίας (ιδίως όταν δεν υπάρχει συναίνεση της επιζώσας) και φόβος για τον κίνδυνο αντιποίνων από τους δράστες (ειδικά σε μικρές και κλειστές κοινωνίες).
● Εμπόδια στη στήριξη γυναικών χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και στη διαχείριση περιστατικών όπου ως δράστες εμπλέκονται μέλη των σωμάτων ασφαλείας.
Από την αποσπασματική διαχείριση στην ολιστική προσέγγιση
Σύμφωνα με τους συντελεστές του έργου, για τη μετάβαση από την αποσπασματική διαχείριση περιπτώσεων ενδοοικογενειακής και συντροφικής βίας κατά των γυναικών σε ένα δομημένο και συντονισμένο σύστημα προστασίας -που θέτει στο επίκεντρο την επιζώσα και την ασφάλειά της- και συμβάλλει πρωτίστως στην πρόληψη και έγκαιρη ανίχνευση των περιστατικών είναι απαραίτητη η θεσμική οργάνωση και θωράκιση με την εγκαθίδρυση κλινικών πρωτοκόλλων ανίχνευσης και διαχείρισης και πρωτοκόλλων διασύνδεσης και διυπηρεσιακής συνεργασίας. Επίσης, είναι απαραίτητη η ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας και των δομών πρωτοβάθμιας φροντίδας, καθώς και η θέσπιση υποχρεωτικής και συνεχιζόμενης εκπαίδευσης και κατάρτισης των επαγγελματιών πρώτης γραμμής.
Το έργο CARE POWER υλοποιείται από την Εταιρεία Έρευνας Εκπαίδευσης Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Κλινικών Δεξιοτήτων, με έδρα το Εργαστήριο Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Γενικής Ιατρικής και Έρευνας Υπηρεσιών Υγείας του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου. Το CARE POWER υλοποιείται στο πλαίσιο του προγράμματος PREVENT-Preventing gender-based violence and violence against children, το οποίο συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση (CERV), το Ίδρυμα Μποδοσάκη και το Κέντρο Στήριξης ΜΚΟ, με συνολικό προϋπολογισμό 2,3 εκατ. ευρώ.
Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου είναι ο Καθηγητής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας και Ιατρικής Εκπαίδευσης του Τμήματος Ιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Εμμανουήλ Σμυρνάκης.
Περισσότερες πληροφορίες: https://arecs.org.gr/index.php/education/actions/care-power
