Στους 14.000 οι νεκροί στη Δυτική Ευρώπη από τον καύσωναΦονικότατο ήταν το πέρασμα του καύσωνα που έπληξε την Δυτική Ευρώπη τον, περασμένο μήνα, με τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους να φτάνουν τους 14.000 και πολλές χώρες να καταγράφουν τις υψηλότερες θερμοκρασίες στην ιστορία τους.
Σύμφωνα με ανάλυση του POLITICO, που βασίζεται σε προκαταρκτικά επίσημα στοιχεία θνητότητας και εκτιμήσεις επιστημόνων από τις έξι χώρες που επλήγησαν περισσότερο, τουλάχιστον 14.000 επιπλέον θάνατοι καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια της περιόδου ακραίας ζέστης, καθιστώντας το πρωτοφανές αυτό κύμα καύσωνα, μία από τις πιο πολύνεκρες καταστροφές που έχει βιώσει η γηραιά ήπειρος.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι τόσο ακραίες θερμοκρασίες θα ήταν ουσιαστικά αδύνατες χωρίς την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή που προκαλείται από την καύση ορυκτών καυσίμων.
Τα στοιχεία που ανέλυσε το POLITICO κάνουν λόγο για περίπου 2.000 επιπλέον θανάτους στη Γαλλία, 1.740 στο Βέλγιο, 6.800 στη Γερμανία και 480 στην Ολλανδία, ενώ στην Ισπανία καταγράφηκαν 810 θάνατοι που αποδίδονται άμεσα στη ζέστη και στο Ηνωμένο Βασίλειο οι επιστήμονες εκτιμούν ότι περίπου 2.200 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών.
Παράλληλα, ξεχωριστή βάση δεδομένων που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα από το EuroMOMO, την ευρωπαϊκή υπηρεσία παρακολούθησης της θνησιμότητας που υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), κατέγραψε 10.650 επιπλέον θανάτους στις 27 χώρες-μέλη της μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου. Οι αριθμοί αυτοί ενδέχεται να αναθεωρηθούν καθώς συνεχίζεται η συλλογή στοιχείων.
Οι «υπερβάλλοντες θάνατοι» (excess deaths) εκφράζουν τη διαφορά μεταξύ των πραγματικών θανάτων και του αναμενόμενου μέσου όρου για την ίδια περίοδο. Αν και περιλαμβάνουν θανάτους από κάθε αιτία, χρησιμοποιούνται διεθνώς για την ταχεία αποτίμηση των επιπτώσεων ενός καύσωνα, καθώς η ακραία ζέστη δεν προκαλεί μόνο θερμοπληξία, αλλά επιδεινώνει και προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας.
«Είναι απολύτως πιθανό ότι τα στοιχεία αυτά συνδέονται κυρίως με τον καύσωνα», δήλωσε ο Λάσε Σκάφτε Βέστεργκααρντ, επικεφαλής ιατρός του Statens Serum Institut της Δανίας, το οποίο φιλοξενεί το EuroMOMO.
«Δεν υπάρχει κάποια άλλη προφανής εξήγηση ή απειλή για τη δημόσια υγεία στην Ευρώπη που να μπορεί να δικαιολογήσει αυτούς τους αριθμούς. Το μέγεθος της αύξησης είναι πραγματικά ασυνήθιστο», ανέφερε στο POLITICO.
Το EuroMOMO δεν δημοσιεύει αναλυτικά στοιχεία ανά χώρα, επισημαίνει όμως ότι η μεγαλύτερη αύξηση της θνησιμότητας στα τέλη Ιουνίου καταγράφηκε κυρίως στη Γαλλία και το Βέλγιο.
Τα δεδομένα στη Γαλλία
Οι θερμοκρασίες ξεπέρασαν τους 40 βαθμούς Κελσίου στη Γαλλία, ενώ η εθνική υπηρεσία δημόσιας υγείας ανακοίνωσε ότι από τις 22 έως τις 28 Ιουνίου καταγράφηκαν 2.025 επιπλέον θάνατοι, δηλαδή αύξηση 29% σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Οι περισσότεροι αφορούσαν άτομα ηλικίας άνω των 45 ετών.
Στην περιφέρεια Ιλ-ντε-Φρανς, όπου βρίσκεται το Παρίσι, σημειώθηκαν 619 επιπλέον θάνατοι, αύξηση 62,8%, με τις αρχές να προειδοποιούν ότι ο αριθμός αυτός πιθανόν να είναι υποτιμημένος.
Πάνω από 1.500 θάνατοι στο Βέλγιο
Το ινστιτούτο δημόσιας υγείας Sciensano ανακοίνωσε ότι μεταξύ 18 Ιουνίου και 1ης Ιουλίου καταγράφηκαν 1.747 επιπλέον θάνατοι στο Βέλγιο. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση σημειώθηκε στη γαλλόφωνη περιοχή της Βαλλονίας, όπου οι θάνατοι αυξήθηκαν κατά 76%.
Παρότι οι ηλικιωμένοι αποτελούν την πλέον ευάλωτη ομάδα, 280 από τους επιπλέον θανάτους αφορούσαν άτομα κάτω των 65 ετών. Το Sciensano χαρακτήρισε το συγκεκριμένο κύμα καύσωνα ως το φονικότερο που έχει καταγραφεί στο Βέλγιο από το 2000.
Γερμανία: Πλησίασαν τους 7.000 οι νεκροί μέσα σε μία εβδομάδα
Η ομοσπονδιακή στατιστική υπηρεσία της Γερμανίας ανακοίνωσε 6.800 επιπλέον θανάτους μόνο την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου.
Παράλληλα, το Ινστιτούτο Robert Koch (RKI) εκτίμησε ότι μέχρι στιγμής το 2026 περίπου 5.100 θάνατοι μπορούν να αποδοθούν στις υψηλές θερμοκρασίες, με τη συντριπτική πλειονότητα να σημειώνεται κατά τον καύσωνα του Ιουνίου. Το RKI σημείωσε ότι και αυτός ο αριθμός ενδέχεται να είναι χαμηλότερος από τον πραγματικό.
Ο κλιματισμός «έσωσε» την Ισπανία
Από τις 18 έως τις 30 Ιουνίου, το σύστημα παρακολούθησης του Ινστιτούτου Υγείας Carlos III κατέγραψε 812 θανάτους που αποδίδονται άμεσα στις ακραίες θερμοκρασίες.
Παρότι σε αρκετές περιοχές ο υδράργυρος ξεπέρασε τους 40°C, η επίδραση του καύσωνα περιορίστηκε εν μέρει επειδή περίπου το 40% των κατοικιών διαθέτει κλιματισμό, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, που ανέρχεται περίπου στο 20%.
Κυρίως ηλικιωμένοι έχασαν τη ζωή τους στην Ολλανδία
Το εθνικό ινστιτούτο δημόσιας υγείας ανακοίνωσε 480 επιπλέον θανάτους την εβδομάδα 22-28 Ιουνίου, επισημαίνοντας ότι η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί όταν ολοκληρωθεί η συλλογή όλων των στοιχείων τις επόμενες εβδομάδες.
Η πλειονότητα των θυμάτων ήταν άτομα ηλικίας άνω των 80 ετών.
Τα στοιχεία για τη Βρετανία
Επιστήμονες εκτίμησαν ότι 2.200 άνθρωποι στην Αγγλία και την Ουαλία έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη μεταξύ 18 και 28 Ιουνίου.
Συνολικά, για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο, οι ερευνητές υπολογίζουν ότι περίπου 2.700 θάνατοι συνδέονται με τις υψηλές θερμοκρασίες. Στην ομάδα συμμετείχαν επιστήμονες από το Imperial College London, τη Βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office) και τη London School of Hygiene and Tropical Medicine.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους, περίπου 42% αυτών των θανάτων οφείλονται στην επιπλέον άνοδο της θερμοκρασίας που προκάλεσε η κλιματική αλλαγή.
«Οι καύσωνες που καταρρίπτουν συνεχώς ρεκόρ αποδεικνύουν για ακόμη μία φορά ότι η κλιματική κρίση δεν αποτελεί απειλή του μέλλοντος», δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας του Ηνωμένου Βασιλείου, Εντ Μίλιμπαντ, σχολιάζοντας τα ευρήματα.
