Ο φορολογικός κλοιός γύρω από τους δημιουργούς περιεχομένου-influencers στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σφίγγει επικίνδυνα, καθώς οι ελεγκτικές αρχές προσαρμόζουν πλέον τον μηχανισμό τους στα νέα ψηφιακά δεδομένα. Η εποχή όπου οι εμπορικές συμφωνίες στο διαδίκτυο βρίσκονταν σε μια γκρίζα, ανεξέλεγκτη ζώνη φαίνεται να φτάνει οριστικά στο τέλος της, με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων να έχει θέσει στο απόλυτο μικροσκόπιο κάθε μορφή επαγγελματικής προβολής.
Ειδικότερα, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ έχουν επεκταθεί σε πρακτικές που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αφορολόγητες, όπως είναι τα δημοφιλή giveaways (διαδικτυακοί διαγωνισμοί με έπαθλα), τα barters (οι άμεσες ανταλλαγές προϊόντων και υπηρεσιών χωρίς τη χρήση χρημάτων), αλλά και η λήψη δωρεάν αγαθών για δήθεν προσωπικές αναρτήσεις. Η μεταστροφή αυτή των αρχών επιβεβαιώνεται περίτρανα από μια πρόσφατη υπόθεση ελέγχου, η οποία κατέληξε στην επιβολή εξοντωτικού προστίμου.
Το πρόστιμο των 70.000 ευρώ και το σκεπτικό της ΔΕΔ
Μια απόλυτα ενδεικτική περίπτωση των προθέσεων της φορολογικής διοίκησης αφορά τον εκτεταμένο έλεγχο στα social media γνωστής influencer. Οι ελεγκτές επικεντρώθηκαν στη δραστηριότητα ενός μόνο οικονομικού έτους (το 2019) και προχώρησαν στον καταλογισμό φόρων και προστίμων που ξεπέρασαν συνολικά το ποσό των 70.000 ευρώ.
Η ελεγχόμενη άσκησε προσφυγή ενώπιον της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ), αναζητώντας δικαίωση, ωστόσο η έκβαση δεν ήταν υπέρ της. Βάσει της απόφασης 1966/2026, οι ενέργειες της ΑΑΔΕ κρίθηκαν απόλυτα σύννομες. Το βασικό σκεπτικό επικεντρώθηκε στο γεγονός ότι, όταν η δραστηριότητα στα κοινωνικά δίκτυα συνδέεται άμεσα με την εμπορική προώθηση, αποτελεί κανονικό αντικείμενο φορολογικού ελέγχου.
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η επαγγελματίας διατηρούσε διαφημιστική εταιρεία, μέσω της οποίας δραστηριοποιούνταν στο Instagram. Ενώ η ίδια ήταν η μοναδική εταίρος και διαχειρίστρια που έκανε τις αναρτήσεις μέσω του προσωπικού της λογαριασμού, οι επίσημες εμπορικές συμφωνίες τιμολογούνταν κανονικά μέσω της εταιρείας.
Η αρμόδια υπηρεσία εφάρμοσε μια σαφή μέθοδο ελέγχου: διασταύρωσε το σύνολο των δημοσιεύσεων στο Instagram με τα φορολογικά στοιχεία που είχαν καταχωρηθεί στα επίσημα βιβλία της επιχείρησης. Από τις συνολικά 322 αναρτήσεις που πραγματοποιήθηκαν μέσα στο 2019, διαπιστώθηκε ότι οι περισσότερες συνοδεύονταν από τα αντίστοιχα τιμολόγια. Ωστόσο, 54 από αυτές αποδείχτηκαν «ορφανές».
Παρότι οι συγκεκριμένες δημοσιεύσεις κρίθηκε αμετάκλητα πως αποτελούσαν επιχειρηματικές συναλλαγές, δεν είχε εκδοθεί κανένα φορολογικό παραστατικό. Από αυτές τις 54 επίμαχες αναρτήσεις προέκυψαν αδήλωτα έσοδα ύψους 81.500 ευρώ, τα οποία με τη σειρά τους αντιστοιχούσαν σε μη αποδοθέντα ΦΠΑ 19.560 ευρώ.
Η τελική επιβάρυνση διαμορφώθηκε ως εξής:
- 28.083 ευρώ ως πρόσθετος φόρος.
- 14.042 ευρώ ως πρόστιμο.
- 9.780 ευρώ ως χρηματική ποινή για τη μη έκδοση των φορολογικών παραστατικών.
Μαζί με τον ΦΠΑ, το συνολικό ποσό ξεπέρασε τις 70.000 ευρώ. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο υπολογισμός των μεγεθών αυτών βασίστηκε στην ανάλυση ιδιωτικών συμφωνητικών και τιμολογίων που είχε ήδη συνάψει η ίδια η εταιρεία στο παρελθόν για τον καθορισμό των αμοιβών της.
Κατά τη διάρκεια της εξέτασης, η πλευρά της influencer επιχείρησε να αντικρούσει τον έλεγχο υποστηρίζοντας πως οι αναρτήσεις είχαν αμιγώς προσωπικό χαρακτήρα. Η ΔΕΔ δεν έκανε δεκτό τον ισχυρισμό, διαπιστώνοντας πως το περιεχόμενο έφερε όλα τα χαρακτηριστικά μιας καλά οργανωμένης διαφημιστικής προβολής. Οι εικόνες προωθούσαν συγκεκριμένα brands, ήταν πανομοιότυπες με ήδη τιμολογημένες συνεργασίες και είχαν παραχθεί με επαγγελματική επιμέλεια από ειδικούς (φωτογράφους, βιντεογράφους, στυλίστες και κομμωτές), άρα εντάσσονταν στον τομέα της επιχειρηματικής δράσης.
Ταυτόχρονα, καταρρίφθηκε πλήρως και το επιχείρημα ότι οι ανταλλαγές ειδών (barters) δεν συνιστούν αμοιβή. Αποφασίστηκε ρητά ότι η παροχή ενός προϊόντος, μιας δωρεάν διαμονής, ενός γεύματος ή οποιασδήποτε υπηρεσίας ως αντάλλαγμα για διαδικτυακή προβολή, συνιστά ενεργή οικονομική συναλλαγή και σε καμία περίπτωση χαριστική πράξη.
Η ραγδαία άνθιση των εσόδων που έφερε τους ελέγχους
Η στοχοποίηση της συγκεκριμένης αγοράς από την εφορία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα αστρονομικά ποσά που διακινούνται πλέον ψηφιακά. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2025 καταγράφηκε, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο βρετανικός Guardian, ως το πρώτο έτος όπου οι δημιουργοί περιεχομένου σε δίκτυα όπως το YouTube, το TikTok και το Instagram, κατάφεραν να ξεπεράσουν σε συνολικά έσοδα τις παραδοσιακές εταιρείες διαφήμισης.
Αυτή η δυναμική δεν παρουσιάζει σημάδια κάμψης. Όπως προκύπτει από σχετική ανάλυση της WPP, τα έσοδα των creators αναμένεται να αυξηθούν περαιτέρω κατά 20% τη φετινή χρονιά, διευρύνοντας εντυπωσιακά το χάσμα. Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο παγκόσμιος τζίρος αναμένεται να αγγίξει τα 377 δισεκατομμύρια δολάρια μέχρι το 2030, προκαλώντας εύλογα χαμόγελα στους απανταχού influencers.
Υπό το πρίσμα αυτών των οικονομικών δεδομένων, η αυστηροποίηση της στάσης της ΑΑΔΕ αποτελεί αφενός μια ηχηρή υπενθύμιση σε όσους πίστευαν ότι δραστηριοποιούνται σε μια μόνιμα αφορολόγητη ζώνη, και αφετέρου έναν αναλυτικό οδικό χάρτη για τα κριτήρια των φορολογικών ελέγχων που αναμένεται να πολλαπλασιαστούν το προσεχές διάστημα.
πηγή ieidiseis.gr
