Ο δημοφιλής απερχόμενος υπουργός Άμυνας της Ουκρανίας εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση εναντίον του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωναν την Πέμπτη (16/7) κατά της απομάκρυνσής του, κατηγορώντας τον πρόεδρο και τον ανώτατο στρατηγό της χώρας ότι εμποδίζουν τις τόσο αναγκαίες μεταρρυθμίσεις.
Η απομάκρυνση του υπουργού Άμυνας Μιχαήλ Φεντόροφ, στον οποίο αποδίδεται η επιτάχυνση των προμηθειών και της παραγωγής drones από το υπουργείο που φημίζεται για την αδιαφάνειά του, έχει πυροδοτήσει μία από τις μεγαλύτερες -και πρωτόγνωρες- εκδηλώσεις διαμαρτυρίας εναντίον του προέδρου της Ουκρανίας από την πλήρη εισβολή της Ρωσίας το 2022.
Τι έχει συμβεί στο εσωτερικό της Ουκρανίας
Ο 35χρονος είχε διοριστεί μόλις τον Ιανουάριο, αλλά η μαζική παραγωγή drones από το υπουργείο του θεωρείται ότι συνέβαλε στην επιβράδυνση της προέλασης του μεγαλύτερου και καλύτερα εξοπλισμένου αντιπάλου της χώρας τους τελευταίους μήνες.
Ο Φεντόροφ δήλωσε ότι απέρριψε μια πρόταση να παραμείνει ως σύμβουλος του προέδρου και χαρακτήρισε την απόλυσή του ως αποτέλεσμα μιας διαμάχης με τον ανώτατο στρατηγό της Ουκρανίας, Ολεξάντρ Σίρσκι, σχετικά με τις προσπάθειές του να εκσυγχρονίσει το υπουργείο Άμυνας. Τόσο ο ίδιος όσο και ο Σίρσκι ζήτησαν από τον Ζελένσκι την απόλυτη του άλλου, αλλά ο πρόεδρος αρνήθηκε αρχικά, μέχρι που τελικά υπέκυψε όταν ο στρατηγός έθεσε στον Ζελένσκι «τελεσίγραφο» να τον απομακρύνει, ανέφερε ο Φεντόροφ.
«Αντιμετωπίσαμε πλήρη παρεμπόδιση όλων των πρωτοβουλιών μας και ο Σίρσκι δεν είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει ανοιχτά τα προβλήματα» δήλωσε ο Φεντόροφ. «Αντί να βρει τρόπο να νικήσει ασύμμετρα τη Ρωσία, ο [Σίρσκι] βρήκε τρόπο να διχάσει τη χώρα».
Η απόλυση αυτή έφερε στην επιφάνεια σπάνιες διαμάχες εντός του στρατού, αλλά και στην κοινοβουλευτική πλειοψηφία του Ζελένσκι, η οποία μέχρι τώρα τον είχε στηρίξει σε μεγάλο βαθμό σε καιρό πολέμου και είχε εγκρίνει χωρίς αντιρρήσεις τους υποψηφίους του για το υπουργικό συμβούλιο. Ορισμένοι βουλευτές υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος δεν διαθέτει τις απαραίτητες ψήφους για να εγκρίνει τον αντικαταστάτη του Φεντόροφ.
Ο αναπληρωτής αρχηγός της πολεμικής αεροπορίας παραιτήθηκε σε ένδειξη διαμαρτυρίας, δηλώνοντας ότι η απομάκρυνση αυτή θα προκαλούσε «μεγάλο κακό στην αμυντική ικανότητα της χώρας». Ένας βουλευτής από το κόμμα του Ζελένσκι παραιτήθηκε επίσης και εμφανίστηκε σε συνέντευξη Τύπου μαζί με τον Φεντόροφ για να δείξει την υποστήριξή του.
Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν σε μια πλατεία έξω από το γραφείο του προέδρου. Κρατούσαν πλακάτ με τα οποία ζητούσαν να παραμείνει ο Φεντόροφ στη θέση του, φωνάζοντας «Φε-ντό-ροφ!», «Δεν είμαστε κορόιδα!» και «Ντροπή!».
«Αυτό συμβαίνει όταν στερείς από τους ανθρώπους την ελπίδα τους» δήλωσε στους Financial Times η Κσάνα Νετσιπόρενκο, μια διαδηλώτρια που εργάζεται στον κλάδο των μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Ουκρανίας.
Οι διαμαρτυρίες λαμβάνουν χώρα σχεδόν ένα χρόνο αφότου ο Ζελένσκι προσπάθησε να αφαιρέσει την ανεξαρτησία από τις υπηρεσίες καταπολέμησης της διαφθοράς της Ουκρανίας και να δώσει τον έλεγχό τους στον γενικό εισαγγελέα που ο ίδιος είχε επιλέξει. Τότε, το κοινοβούλιο έδωσε το πράσινο φως, αλλά αναγκάστηκε να κάνει γρήγορα πίσω μετά από τη δημόσια κατακραυγή.
Μεγάλο μέρος της πίεσης έπεσε τότε στον Αντρέι Γιέρμακ, τον τότε επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, ο οποίος παραιτήθηκε τον Νοέμβριο. Αυτή τη φορά, η πίεση επικεντρώνεται στον ίδιο τον Ζελένσκι.
«Βγήκαν στους δρόμους επειδή, όταν η Ουκρανία είχε πάρει την πρωτοβουλία στο πεδίο της μάχης και στους αιθέρες, αυτή η πορεία διακόπηκε» είπε. «Οι Ουκρανοί αντιλαμβάνονται πότε οι αποφάσεις δεν λαμβάνονται πλέον με βάση τις αξίες που πρεσβεύει αυτή η χώρα» υποστήριξε ο Φεντόροφ.
Αξιωματούχοι της αμυντικής βιομηχανίας, υψηλόβαθμοι Ουκρανοί αξιωματούχοι, βουλευτές από το κόμμα του Ζελένσκι και άλλοι που είναι εξοικειωμένοι με το θέμα έχουν επίσης δηλώσει — ορισμένοι δημοσίως — ότι ο Φεντόροφ αποτελούσε εμπόδιο σε όσους επιδίωκαν να αποκομίσουν κέρδη από τον τεράστιο αμυντικό προϋπολογισμό της Ουκρανίας εν καιρώ πολέμου.
Ο Σίρσκι δεν απάντησε ευθέως στα σχόλια του Φεντέροφ. Έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Του εύχομαι επιτυχία και ελπίζω να παραμείνει μέλος της Ομάδας της Ουκρανίας».
Σε κοινή συνέντευξη Τύπου με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ήταν «βέβαιος» ότι ο Φεντόροφ θα «παραμείνει στην ομάδα μου, και θα συζητήσουμε λίγο αργότερα για το πώς θα διαμορφωθεί η κατάσταση». Ο Ουκρανός πρόεδρος είπε ότι «θα ήθελε πραγματικά να υπάρχει ενότητα» μεταξύ της ηγεσίας του στρατού και του υπουργείου Άμυνας.
Βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος δήλωσαν στους Financial Times ότι η ατμόσφαιρα στο κοινοβούλιο ήταν «εκρηκτική» και ότι πολλοί είχαν αποφασίσει να μην ψηφίσουν τον Ιγκόρ Κλιμένκο, τον νέο υποψήφιο του προέδρου για τη θέση του υπουργού Άμυνας. «Προς το παρόν δεν υπάρχουν αρκετές ψήφοι», είπε ένας από τους βουλευτές.
Αργά το απόγευμα της Πέμπτης, οι βουλευτές ενέκριναν το νέο υπουργικό συμβούλιο — με εξαίρεση τις θέσεις του υπουργού Άμυνας και του υπουργού Εξωτερικών — στο πλαίσιο ριζικού ανασχηματισμού, του τρίτου που πραγματοποιεί ο Ζελένσκι μέσα σε ένα χρόνο.
