Πέθανε σε ηλικία 92 ετών η Γκλόρια Στάινεμ, δημοσιογράφος, συγγραφέας και μία από τις σημαντικότερες μορφές του φεμινιστικού κινήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες, αφήνοντας πίσω της μια πορεία περισσότερων από έξι δεκαετιών στον αγώνα για την ισότητα και τα δικαιώματα των γυναικών.
Η Στάινεμ πέθανε την Τετάρτη στο σπίτι της στη Νέα Υόρκη, «περιτριγυρισμένη από πολλούς από τους ανθρώπους που αγαπούσε», σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στον επίσημο λογαριασμό της στο Instagram. Μέχρι το τέλος της ζωής της συνέχιζε να εργάζεται και να παρεμβαίνει δημόσια σε ζητήματα ισότητας και κοινωνικών δικαιωμάτων.
Η γυναίκα που σημάδεψε το φεμινιστικό κίνημα
Γεννημένη στις 25 Μαρτίου 1934 στο Τολέδο του Οχάιο, η Γκλόρια Στάινεμ εξελίχθηκε σε μία από τις πλέον αναγνωρίσιμες προσωπικότητες του δεύτερου κύματος του φεμινισμού στις ΗΠΑ.
Ως δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολιτική ακτιβίστρια, συνέβαλε καθοριστικά στη μεταφορά ζητημάτων όπως η ισότητα των φύλων, τα αναπαραγωγικά δικαιώματα και η πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Υπήρξε συνιδρύτρια του περιοδικού Ms., το οποίο αποτέλεσε σημείο αναφοράς για το φεμινιστικό κίνημα, αλλά και του National Women’s Political Caucus, του Ms. Foundation for Women και του Women’s Media Center.
Από τη δημοσιογραφία στον ακτιβισμό
Η Στάινεμ έγινε γνωστή ήδη από τη δεκαετία του 1960 μέσα από τη δημοσιογραφική της δουλειά και σύντομα αναδείχθηκε σε μία από τις πιο επιδραστικές φωνές του αμερικανικού γυναικείου κινήματος.
Στη διάρκεια της ζωής της συνδύασε τη δημοσιογραφία με τον ακτιβισμό, ταξιδεύοντας επί δεκαετίες στις ΗΠΑ και στο εξωτερικό, συμμετέχοντας σε εκστρατείες για την ισότητα και μιλώντας δημόσια για ζητήματα που αφορούσαν τις γυναίκες, τις φυλετικές διακρίσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Η ίδια είχε περιγράψει μεγάλο μέρος αυτής της διαδρομής στο βιβλίο της «My Life on the Road», ενώ είχε γράψει επίσης τα «Outrageous Acts and Everyday Rebellions», «Revolution from Within» και «The Truth Will Set You Free, But First It Will Piss You Off!».
Τα δύσκολα παιδικά χρόνια, η CIA και όταν μπήκε μυστικά ως κουνελάκι στο Playboy Club
Η Γκλόρια Στάινεμ γεννήθηκε στο Οχάιο το 1934 και μεγάλωσε σε τροχόσπιτο. Η μητέρα της αντιμετώπιζε σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας, γεγονός που δυσκόλευε την εργασία και τη ζωή της οικογένειας, ενώ περνούσε κατά διαστήματα από ψυχιατρικά ιδρύματα.
Όταν η Γκλόρια ήταν 10 ετών, οι γονείς της χώρισαν. Μεγαλώνοντας με τη μητέρα της σε ένα φτωχικό σπίτι στο Τολέδο, άρχισε να αντιλαμβάνεται την εχθρότητα και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η μητέρα της ως εργαζόμενη γυναίκα.
Μετά την αποφοίτησή της από γυναικείο κολέγιο φιλελεύθερων σπουδών το 1956, ταξίδεψε στην Ινδία, όπου έζησε για δύο χρόνια και εργάστηκε ως νομική υπάλληλος στο Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας.
Επιστρέφοντας στις ΗΠΑ, εργάστηκε ως διευθύντρια του Independent Research Service, μιας οργάνωσης που λειτουργούσε ως βιτρίνα της CIA και στρατολογούσε Αμερικανούς φοιτητές με στόχο να διαταράξουν τα Παγκόσμια Φεστιβάλ Νεολαίας στη Βιέννη και το Ελσίνκι, τα οποία βρίσκονταν υπό σοβιετική επιρροή.
Η ίδια αποκάλυψε αργότερα ότι γνώριζε ποιος χρηματοδοτούσε την επιχείρηση και δήλωσε πως, αν είχε ξανά την επιλογή, «θα το έκανε και πάλι».
Το 1962 ανέλαβε την πρώτη της «σοβαρή δημοσιογραφική αποστολή» για το περιοδικό Esquire. Το άρθρο της για την αντισύλληψη ανέδειξε το δίλημμα που αντιμετώπιζαν πολλές γυναίκες, οι οποίες καλούνταν να επιλέξουν ανάμεσα στην επαγγελματική τους καριέρα και την οικογένεια.
Έναν χρόνο αργότερα, η Στάινεμ εργάστηκε κρυφά για 11 ημέρες ως κουνελάκι του Playboy, προκειμένου να ερευνήσει τις συνθήκες εργασίας των γυναικών στα Playboy Clubs του Χιου Χέφνερ. Μόλις προσλήφθηκε πέρασε από το Bunny School, όπου έμαθε πώς να χαμογελάει, να στέκεται, να περπατάει, ακόμα και πώς να λυγίζει τα γόνατα με τον σωστό τρόπο ώστε να σκύβει μπροστά σε πελάτες χωρίς να κουνηθεί η ουρά της. Κάθε πρωί τη ζύγιζαν και αν είχε πάρει έστω και μισό κιλό την τιμωρούσαν.
Το μεροκάματο ήταν υποτυπώδες, τα φιλοδωρήματα συχνά κατακρατούνταν και πίσω από τη βιτρίνα του Playboy υπήρχε σεξουαλική παρενόχληση, ψυχική φθορά και σωματική εξάντληση. Όταν δημοσιεύτηκε το άρθρο, «A Bunny’s Tale» στο περιοδικό Show, προκάλεσε σεισμό.
Ετοίμαζε νέο βιβλίο
Μέχρι τους τελευταίους μήνες της ζωής της παρέμενε ενεργή.
Τον Μάρτιο, ανήμερα των 92ων γενεθλίων της, είχε ανακοινώσει την έκδοση νέων απομνημονευμάτων με τίτλο «An Unexpected Life», στα οποία επρόκειτο να επιστρέψει σε καθοριστικές στιγμές της ζωής της και σε περισσότερα από 60 χρόνια ακτιβισμού.
Το βιβλίο είχε προγραμματιστεί να κυκλοφορήσει μέσα στον Σεπτέμβριο.
Από το Προεδρικό Μετάλλιο Ελευθερίας στο βραβείο Πριγκίπισσα της Αστούριας
Η δράση και το έργο της είχαν τιμηθεί με σειρά σημαντικών διακρίσεων.
Το 2013 ο Μπαράκ Ομπάμα της απένειμε το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, την υψηλότερη πολιτική διάκριση των Ηνωμένων Πολιτειών, ενώ το 2021 τιμήθηκε με το βραβείο Πριγκίπισσα της Αστούριας για την Επικοινωνία και τις Ανθρωπιστικές Επιστήμες.
Το 2025 εξελέγη επίσης μέλος της Αμερικανική Ακαδημία των Τεχνών και Επιστημών (American Academy of Arts and Sciences).
Η ανακοίνωση του θανάτου της στάθηκε ιδιαίτερα στην ικανότητά της να ακούει τους άλλους και να τους κάνει να αισθάνονται ότι η φωνή τους είχε σημασία, στοιχείο που οι άνθρωποι του περιβάλλοντός της περιέγραψαν ως ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της παρακαταθήκης της
