Τα επαναλαμβανόμενα κύματα καύσωνα θα μπορούσαν να κοστίσουν στην ελληνική οικονομία περίπου 13 δισ. ευρώ έως το 2030 και να μειώσουν έως και 4,1% την οικονομική παραγωγή, με τις αυξανόμενες θερμοκρασίες να πλήττουν ταυτόχρονα τόσο την παραγωγικότητα των εργαζομένων όσο και το κόστος ενέργειας και τις επενδύσεις, σύμφωνα με έκθεση της Allianz Trade. «Η ακραία ζέστη δεν είναι πλέον ένα βραχυπρόθεσμο καιρικό φαινόμενο, αλλά ένα διαρθρωτικό οικονομικό σοκ, και η Ευρώπη είναι η περισσότερο εκτεθειμένη», τονίζει χαρακτηριστικά.
Καθώς οι βαθιές επιπτώσεις της αύξησης της θερμοκρασίας έχουν γίνει ολοένα και πιο εμφανείς τα τελευταία χρόνια, η κλιματική αλλαγή έχει γίνει περισσότερο μια κυρίαρχη οικονομική και βιομηχανική πολιτική ανησυχία, όχι μόνο περιβαλλοντική. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα στην Ευρώπη, όπου οι θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί δύο φορές πιο γρήγορα από τον παγκόσμιο μέσο όρο.
Το πρώτο κύμα καύσωνα ήρθε νωρίς στην Κεντρική Ευρώπη
Για να μετρήσει τους μακροοικονομικούς κινδύνους η Allianz πραγματοποίησε stress test στις ευρωπαϊκές οικονομίες, με βάση το σενάριο ότι τα πέντε θερμότερα έτη που παρατηρήθηκαν σε κάθε χώρα την περίοδο 2014-2024 επαναλαμβάνονται κατά την περίοδο 2026-2030. Αλλωστε σύμφωνα και με την ετήσια έκθεση του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού του ΟΗΕ και της Μετεωρολογικής Υπηρεσίας του Ηνωμένου Βασιλείου (Met Office), οι μέσες παγκόσμιες θερμοκρασίες προβλέπεται να φτάσουν σε σχεδόν επίπεδα-ρεκόρ τα επόμενα πέντε χρόνια.
Τα κύματα ακραίας ζέστης μειώνουν τις επενδύσεις, την κατανάλωση και την παραγωγικότητα και αυξάνουν τον πληθωρισμό και την ανεργία.
Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της Allianz, οι σωρευτικές απώλειες ΑΕΠ θα μπορούσαν να φτάσουν στο 5%-7% για τις πιο εκτεθειμένες οικονομίες: 206 δισ. ευρώ για τη Γαλλία, 126 δισ. ευρώ για την Ιταλία, 113 δισ. ευρώ για τη Γερμανία και 103 δισ. ευρώ για την Ισπανία. Σε ένα τέτοιο σενάριο, η μείωση του σχηματισμού παγίου κεφαλαίου υπερβαίνει συστηματικά τις απώλειες κατανάλωσης, φτάνοντας κατά μέσον όρο στο 8% στις πληγείσες χώρες. Καθώς η θερμότητα συμπιέζει τις αναμενόμενες αποδόσεις του κεφαλαίου, οι επενδύσεις υποχωρούν, μειώνοντας τη μελλοντική παραγωγική ικανότητα. Επιπλέον θα πρέπει να αναμένεται στασιμοπληθωριστική δυναμική, με την άνοδο των τιμών παράλληλα με την αύξηση της ανεργίας, όπως προειδοποιεί.
Για την Ελλάδα η Allianz υπολογίζει πως εάν συνεχιστούν τα πρόσφατα κύματα καύσωνα, έως το 2030 θα μπορούσαν να κοστίσουν έως και 13 δισ. ευρώ, με το «χτύπημα» στο ΑΕΠ να κινείται στο 4,1%, όπως επισημαίνει στην «Κ» ο επικεφαλής οικονομολόγος του οίκου για το κλίμα, Χάζεμ Κρισίν. Η μείωση των επενδύσεων θα φτάσει στο 8% συνολικά, η μείωση της κατανάλωσης στο 4%, ενώ ο πληθωρισμός θα αυξηθεί κατά 2,5% και η ανεργία θα αυξηθεί κατά το 1%.
Οι δημοσιονομικές συνέπειες θα βαρύνουν περισσότερο τις οικονομίες που είναι λιγότερο ικανές να τις απορροφήσουν. Οπως σημειώνει η Allianz, οι καύσωνες μειώνουν το ΑΕΠ και την παραγωγικότητα, γεγονός που μειώνει την είσπραξη φόρων, ενώ παράλληλα διαταράσσει τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα ενεργειακά συστήματα, γεγονός που αποδυναμώνει περαιτέρω τα έσοδα. Οι εκτιμώμενες ετήσιες απώλειες εσόδων θα φτάσουν στο 1,8% στη Γαλλία, στο 1,3% στην Ιταλία και στην Ισπανία, στο 1% στην Ελλάδα και στο 0,7% στη Γερμανία – εν μέρει επειδή τα προοδευτικά φορολογικά συστήματα σημαίνουν ότι τα έσοδα τείνουν να μειώνονται ταχύτερα από την ίδια την παραγωγή, ενισχύοντας τη δημοσιονομική πίεση πέρα από την απώλεια του ΑΕΠ. Ταυτόχρονα, το κόστος υγειονομικής περίθαλψης και η επείγουσα επισκευή υποδομών θα αυξήσουν τις δημόσιες δαπάνες.
Οι αφανείς επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στην υγεία
Κατά μέσον όρο τα δημοσιονομικά ισοζύγια των ευρωπαϊκών χωρών θα επιδεινωθούν κατά περίπου 0,5% του ΑΕΠ ετησίως, εκτιμά η Allianz. Η Ιταλία και η Ισπανία κινδυνεύουν να παραβιάσουν το ανώτατο όριο του ελλείμματος του Μάαστριχτ (ξανά) μόλις ενσωματωθούν οι πιέσεις που σχετίζονται με τους καύσωνες. Η Γαλλία, η οποία ήδη έχει προβλεπόμενο έλλειμμα 4,9% του ΑΕΠ, αντιμετωπίζει πρόσθετη πίεση που σχετίζεται με τους καύσωνες κατά 2,2% του ΑΕΠ. Η δημοσιονομική πίεση που θα προκαλέσουν οι καύσωνες στην Ελλάδα υπολογίζεται στο 1,5% του ΑΕΠ και, κατά την Allianz, τοποθετείται σχετικά στις πιο ανθεκτικές χώρες, μαζί με την Πορτογαλία (δημοσιονομική πίεση 1,% του ΑΕΠ) και την Ολλανδία (0,2%), καθώς έχουν μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο.
