Η εικόνα των χιλιάδων Ούγγρων να κρατούν αναμμένα κεριά και να πανηγυρίζουν στους δρόμους της Βουδαπέστης, δείχνει καθαρά το κλίμα που επικρατεί στην Ουγγαρία μετά την εκλογή του Πέτερ Μαγιάρ. Ο 45χρονος δικηγόρος κατάφερε να εκθρονίσει τον πρώην πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν μετά από 16 ολόκληρα χρόνια που βρίσκονταν στο τιμόνι της χώρας. Ευρωπαϊκή Ένωση, νέοι και δημοσιογράφοι φαίνεται πως είναι αυτοί που «κερδίζουν» από την εκλογή του μιας και οι απόψεις του είναι πιο φιλελεύθερες σε σχέση με του ακροδεξιού Όρμαν. Αλλά τι σημαίνει στην ουσία η νίκη του για την ΕΕ;
Ο The Guardian, με ανάλυσή του, προσπαθεί να ρίξει περισσότερο «φως» στην επόμενη ημέρα της Ουγγαρίας, μετά την εκλογή του Πέτερ Μαγιάρ. Η νέα εποχή στην Ουγγαρία δεν θα επηρεάσει μόνο την χώρα αλλά και τις Βρυξέλλες, την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ μιας και οι δύο τελευταίες έχασαν τον σύμμαχό τους, Βίκτορ Όρμπαν. Ο Πέτερ Μαγιάρ έχει «υποσχεθεί» να αποκαταστήσει τις άλλοτε τεταμένες σχέσεις της Ουγγαρίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά από 16 χρόνια προβλημάτων που δημιούργησε ο προκάτοχός του.
Ωστόσο, η Ουγγαρία του Μαγιάρ μπορεί να συνεχίσει να προκαλεί προβλήματα στην ΕΕ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρέτισε την εκλογή του, εκφράζοντας την ανακούφισή της καθώς και τις ελπίδες της για την επανεκκίνηση των σχέσεων με την Ουγγαρία.
Εξάλλου, ο απερχόμενος πρωθυπουργός Βίκτορ Όρμπαν έχει χλευάσει αρκετές αποφάσεις της ΕΕ (ειδικά σχετικά με την Ουκρανία) ενώ κατά καιρούς έπαιζε «καθυστερήσεις» σε κρίσιμες αποφάσεις.
Η εκλογή του Μαγιάρ ήταν «γλυκιά» για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ακόμη και αν ο νέος πρωθυπουργός έχει βάλει ήδη τις «κόκκινες γραμμές» του για την συμμετοχή της Ουγγαρίας στις πρωτοβουλίες της ΕΕ.
Το «αγκάθι» της Ουκρανίας
Ο Πέτερ Μαγιάρ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είναι έτοιμος να υποστηρίξει το δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ για την Ουκρανία, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουγγαρία δεν θα συμμετάσχει – οι ίδιοι όροι που είχε συμφωνήσει ο Όρμπαν τον περασμένο Δεκέμβριο.
Ωστόσο, η χλιαρή του στήριξη στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ (δήλωσε πως δεν θέλει να γίνει άμεσα) και στις κυρώσεις κατά της Ρωσίας είναι πιθανό να προκαλέσει ανησυχίες, ειδικά στους πιο ένθερμους υποστηρικτές του Κιέβου, όπως η Πολωνία και οι χώρες της Βαλτικής.
Ο Μαγιάρ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι ελπίζει η ρωσική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας να τερματιστεί σύντομα και τότε η Ευρώπη να άρει «αμέσως» τις κυρώσεις.
«Κατανοώ τα ηθικά ζητήματα… αλλά ας μην βάζουμε εμπόδια στον εαυτό μας», είπε, εκφράζοντας ανησυχίες για το οικονομικό κόστος.
Οι απόψεις του θυμίζουν τον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο οποίος δέχτηκε σφοδρή κριτική επειδή δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να ανακτήσει την πρόσβαση στη φθηνή ρωσική ενέργεια. Στο παρασκήνιο, ορισμένα δυτικά κράτη μέλη της ΕΕ μοιράζονται επίσης ανησυχίες σχετικά με ένα ταχύ χρονοδιάγραμμα για την ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ.
Ταυτόχρονα, προβληματισμούς προκαλεί και η στάση του Μαγιάρ στο ζήτημα της ενέργειας.
Το κόμμα του, Tisza, έχει υποσχεθεί να καταργήσει σταδιακά τις εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία έως το 2035, τη στιγμή που η ΕΕ θέλει να προχωρήσει πολύ πιο γρήγορα – ελπίζει να τερματίσει όλες τις εισαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου από τη Ρωσία έως τα τέλη του 2027.
Κεντρικό ρόλο στο «θρίλερ» της ενέργειας θα παίξει και το πρόσωπο που θα επιλέξει για να αναλάβει το υπουργείο Εξωτερικών.
Ο Μαγιάρ θα «χρίσει» ως ΥΠΕΞ την Ανίτα Όρμπαν, πρώην διπλωμάτη η οποία έχει γράψει βιβλία για τον τρόπο που η Ρωσία χρησιμοποιεί την ενέργεια ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.
Παρά τις εντάσεις αυτές, η Ουγγαρία υπό την ηγεσία του Μάγιαρ φαίνεται πιθανό να αποτελέσει ένα «κανονικό» κράτος μέλος της ΕΕ, το οποίο θα υπερασπίζεται τα δικά του συμφέροντα, αντί να επιδιώκει να χρησιμοποιήσει το δικαίωμα βέτο και τις διαδικασίες της ΕΕ ως όπλα για την προώθηση των συμφερόντων της Ρωσίας.
Για τον Μαγιάρ η πιο επείγουσα προτεραιότητα είναι να εκπληρώσει την προεκλογική του υπόσχεση να «φέρει πίσω» τα κονδύλια της ΕΕ για την Ουγγαρία.
Επί του παρόντος, 17 δισ. ευρώ σε κονδύλια για την οικονομική ανάπτυξη της Ουγγαρίας παραμένουν δεσμευμένα, λόγω της μη τήρησης των προτύπων της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς, τη διασφάλιση της δικαστικής ανεξαρτησίας, καθώς και λόγω διαφωνιών σχετικά με την ακαδημαϊκή ελευθερία και τον αντι-LGBTQ νόμο της Ουγγαρίας.
Περίπου 2,12 δισ. ευρώ έχουν χαθεί οριστικά.
Όμως ο χρόνος τρέχει: η Ουγγαρία και η ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν για τη χρήση σχεδόν 10 δισ. ευρώ σε επιχορηγήσεις και δάνεια μέχρι τα τέλη Αυγούστου. Οποιαδήποτε παράταση θα απαιτούσε ομόφωνη συμφωνία των 27 κρατών μελών.
Το μεταναστευτικό
Η πολιτική για το άσυλο και τη μετανάστευση ενδέχεται επίσης να προκαλέσει εντάσεις. Η Ουγγαρία επιβαρύνεται με πρόστιμο 1 εκατ. ευρώ την ημέρα για την παραβίαση των κανόνων της ΕΕ για το άσυλο, ένα πρώιμο πρόβλημα για μια νέα κυβέρνηση που επιδιώκει να θέσει τα δημόσια οικονομικά σε πιο σταθερή βάση.
Ο Πέτερ Μαγιάρ δήλωσε τη Δευτέρα ότι η Ευρώπη «διαχειρίστηκε κακώς» τη μετανάστευση, αναφερόμενος στα γεγονότα του 2015, όταν πάνω από 1 εκατομμύριο άνθρωποι ζήτησαν να μπουν σε προσφυγικό καθεστώς.
Είπε ότι «οι περισσότερες χώρες» συνειδητοποίησαν «αρκετά αργά» ότι η αρχική τους στάση δεν ήταν σωστή.
Ωστόσο, οι απόψεις του Μαγιάρ συμβαδίζουν με την επικρατούσα τάση. Από το 2015, οι πολιτικές της ΕΕ έχουν πάρει μια πιο σκληρή κατεύθυνση, για παράδειγμα με την αυξανόμενη υποστήριξη για κέντρα μετανάστευσης εκτός συνόρων και αυστηρότερες διαταγές απέλασης.
Εν τω μεταξύ, δεν είναι σαφές πώς ο Μαγιάρ θα χειριστεί ζητήματα όπως ο νόμος του Όρμπαν κατά των LGBTQ.
Οι ηγέτες της ΕΕ θα εκτιμήσουν σύντομα τον πρωθυπουργό Μαγιάρ. Οι πρώτες επισκέψεις του στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής θα είναι στη Βαρσοβία και στη συνέχεια στη Βιέννη. Για ορισμένους αναλυτές, η παράλειψη του Βερολίνου – του κύριου οικονομικού εταίρου της Ουγγαρίας – από τη λίστα, μοιάζει με υποβάθμιση.
