Θυμάστε εκείνα τα δημόσια γεύματα «φιλανθρωπίας» που έστηνε επί δημαρχίας του ο Βασίλης Παπαγεωργόπουλος, κάθε Χριστούγεννα, Πάσχα κλπ με τροφίμους ιδρυμάτων, κυρίως γηροκομείων, πάντα συνοδεία φωτογραφικών και τηλεοπτικών καμερών; Κάποιες φορές ακόμη και με ζωντανή μετάδοση από την TV-100, για όσους διατηρούν την μνήμη ενεργή. Ίδια δημοσιότητα επιδίωκε και όταν μοίραζε τις σακούλες με τα τρόφιμα του…υπουργείου Πρόνοιας, σε μεγάλες ουρές στα περίπτερα της ΔΕΘ. Μνημεία αδιακρισίας και προσβολής της προσωπικότητας ευάλωτων συνανθρώπων μας στο όνομα δήθεν της κοινωνικής προσφοράς, αλλά στην πράξη στο βωμό της ιδιοτελούς δημοσιότητας.
Γράφει ο Ζήνων
Πήγε να το επαναλάβει στα χρόνια που ακολούθησαν, επί Γιάννη Μπουτάρη, και η τότε αντιδήμαρχος Κοινωνικής Πολιτικής Καλυψώ Γούλα, αλλά ο κοσμοπολίτης δήμαρχος, που δεν εκτιμούσε τέτοιες γαλιφιές, της τόκοψε.
Ένας μικρός αριθμός τοπικών δημοσιογράφων, που αντιπαλεύαμε το σύστημα του δεσποτικού και παραβατικού Παπαγεωργόπουλου, ασκούσαμε έντονη κριτική σε τέτοιου είδους συμπεριφορές και πρακτικές. Μίας επίδειξης δήθεν φιλανθρωπίας, που δεν προστάτευε το αδιαπραγμάτευτο αγαθό της ανθρώπινης προσωπικής αξιοπρέπειας.
Μιας βλακώδους δημοσιότητας, που δεν σεβόταν τη δεινή κατάσταση των ευάλωτων συμπολιτών μας και τα προσωπικά τους δεδομένα.
Από τότε έχει τρέξει πολύ νερό στο μύλο της δημοσιοποίησης τέτοιων στιγμών ή γεγονότων. Υπάρχει μια σταδιακή αυστηροποίηση της νομοθεσίας που αφορά τα προσωπικά δεδομένα(GDPR). Παράλληλα υπάρχει και μια περαιτέρω ευαισθητοποίηση της ίδιας της κοινωνίας, με πρώτη αυτή την κοινωνία των πολιτών, ΜΚΟ κ.α. Κριτήριο πλέον δεν είναι μόνο το τί κάνεις αλλά και ο τρόπος που το κάνεις. Οι κάμερες έχουν εξοβελιστεί από παντού με αυστηρές νομοθετικές διατάξεις. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ακόμη και τα κέντρα φύλαξης των μεταναστών.
Η λήψη και δημοπράτηση φωτογραφιών και βίντεο χωρίς τη ρητή έγγραφη συγκατάθεση του ατόμου αποτελεί παραβίαση του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων. Για άτομα με άνοια ή μειωμένο καταλογισμό απαιτείται άδεια από τον νόμιμο δικαστικό συμπαραστάτη , η οποία πρέπει να δίνεται μόνο αν η προβολή εξυπηρετεί το συμφέρον του τροφίμου και όχι του δωρητή.
Κάναμε όλη αυτή τη μακροσκελή αναφορά για να μην παρεξηγηθούν τα κίνητρά μας και θεωρηθεί ότι δείχνουμε επιλεκτική ευαισθησία.
Αφορμή είναι μια ψυχαγωγική εκδήλωση που διοργάνωσε σε γνωστό δημόσιο γηροκομείο, που λειτουργεί ουσιαστικά με την ευθύνη της Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, μία ενημερωτική ιστοσελίδα με πολυετή πλούσια δραστηριότητα. Από το σχετικό βίντεο που δημοσίευσαν οι οργανωτές και το σχετικό ρεπορτάζ που συνοδεύει φωτογραφικό υλικό, προκύπτει ότι ήταν ιδιαίτερα πετυχημένη και την απόλαυσαν οι δεκάδες ηλικιωμένοι τρόφιμοι. Η εκδήλωση έχει την αναγνώριση και την επιδοκιμασία όλων μας. Ο αντίλογος έχει να κάνει αποκλειστικά με τον τρόπο της δημοσιοποίησής της. Με ένα βίντεο πολλών λεπτών στο οποίο με μακρινά και κοντινά πλάνα, ακόμη και ζουμάρισμα ατομικά σε πρόσωπα, απαθανατίζονται οι ηλικιωμένοι τρόφιμοι.
Η χρήση ευάλωτων πολιτών ως σκηνικού μιας φιλανθρωπικής δράσης, με τη μορφή της δημοσιότητας που περιγράψαμε, προσβάλει την αξιοπρέπεια τους. Η κουλτούρα της αληθινούς προσφοράς προϋποθέτει την διακριτικότητα. Η έκθεση της αδυναμίας τρίτων- τι άλλο είναι εκείνες οι κοντινές φωτογραφίες ηλικιωμένων τροφίμων πάνω στα αναπηρικά τους καροτσάκια αποτελεί επιλήψιμη πρακτική. Γίνεται δυστυχώς φαίνεται να γίνεται στο όνομα του λεγόμενου επικοινωνιακού κεφαλαίου των ΜΚΔ και είναι ηθικά ελεγχόμενη. Το μέσο, ο τρόπος αποτελεί τελικά κριτήριο για το ίδιο το κίνητρο.
