Γράφει ο Μίλτος Τόσκας, Στέλεχος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.), Φαρμακοποιός και Κριτικός Κινηματογράφου
Βιώνουμε μία “κορεσμένη” επανάληψη στον δημόσιο διάλογο που φαίνεται πως δεν αγγίζει το 70% της κοινωνίας. Από τη μία πλευρά παρουσιάζονται οι θετικοί δείκτες της οικονομίας. Η ανάπτυξη κινείται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, οι επενδύσεις αυξάνονται, η ανεργία μειώνεται σε απόλυτα νούμερα, οι αξιολογήσεις των οίκων πιστοληπτικής ικανότητας βελτιώνονται κι η χώρα εμφανίζεται συχνά ως παράδειγμα οικονομικής ανάκαμψης, χωρίς να δίνεται το απαιτούμενο βάθος στις παραμέτρους των αναλύσεων. Από την άλλη πλευρά εκατομμύρια πολίτες δυσκολεύονται να πληρώσουν το ενοίκιό τους, να καλύψουν τους λογαριασμούς τους ή να αποταμιεύσουν έστω ένα μικρό ποσό στο τέλος του μήνα.
Πώς γίνεται οι δείκτες να ευημερούν, αλλά η κοινωνία να ασθμαίνει;
Η απάντηση βρίσκεται στη διαφορά ανάμεσα στην οικονομική “μεγέθυνση” και την κοινωνική πρόοδο. Οι αριθμοί έχουν τη δική τους γλώσσα, αλλά οι άνθρωποι έχουν τη δική τους πραγματικότητα. Ένας δείκτης ανάπτυξης μπορεί να αποτυπώνει αύξηση του ΑΕΠ, δεν μπορεί όμως να αποτυπώσει την αγωνία ενός νέου ανθρώπου που αναζητά σπίτι. Μπορεί να καταγράφει επενδύσεις δισεκατομμυρίων, αλλά δεν μπορεί να περιγράψει το άγχος μιας οικογένειας που βλέπει το καλάθι του σούπερ μάρκετ να ακριβαίνει διαρκώς.
Μπορεί να δείχνει θετικές προβλέψεις για την οικονομία, αλλά δεν μπορεί να αποτυπώσει την ανασφάλεια ενός εργαζόμενου που αισθάνεται ότι παρά την προσπάθειά του δεν προχωρά ποτέ πραγματικά μπροστά.
Η Ελλάδα του 2026 είναι μία χώρα μεγάλων αντιθέσεων κι αύξησης των ανισοτήτων ως απόρροια της πολυεπίπεδης κρίσης της τελευταίας 15ετίας. Στον πρώτο κόσμο υπάρχουν οι εκθέσεις, τα στατιστικά στοιχεία και οι επενδυτικές παρουσιάσεις, στον δεύτερο οι πολίτες που καλούνται να ζήσουν μέσα σε μια καθημερινότητα αυξημένου κόστους ζωής, στεγαστικής ασφυξίας και εργασιακής ανασφάλειας. Όσο η απόσταση ανάμεσα σε αυτούς τους δύο κόσμους μεγαλώνει, τόσο ενισχύεται η αίσθηση ότι η πολιτική μιλά για μια χώρα διαφορετική από αυτή που βιώνουν οι άνθρωποι.
Για μη φτάσουμε στο άλλο άκρο, αυτό δε σημαίνει ότι οι δείκτες δεν έχουν σημασία. Μία χώρα χρειάζεται επενδύσεις, ανάπτυξη, παραγωγή πλούτου και δημοσιονομική σταθερότητα. Πώς κατανέμονται όμως οι πόροι; Ποιοι ωφελούνται από αυτόν και ποιοι μένουν στο περιθώριο, γιατί όταν η ανάπτυξη μεταφράζεται σε αυξημένα κέρδη για λίγους αλλά όχι σε καλύτερες συνθήκες ζωής για τους πολλούς, τότε δημιουργείται ένα επικίνδυνο κοινωνικό κενό. Τα 7 δις σε ετήσια βάση που προκύπτουν από τα πλεονάσματα 5% αντί για 2% εξαντλώντας τα νοικοκυριά και τους μικρομεσαίους, δίνονται ως φοροαπαλλαγές στους πλούσιους κι ως επιδόματα στους μισθωτούς. Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη έχει διαφορετικές προτεραιότητες. Διαφωνούμε με την κυβέρνηση όχι τόσο λογιστικά, όσο πολιτικά και προτείνουμε μόνιμες λύσεις ανακούφισης.
Εδώ βρίσκεται η βαθύτερη αδυναμία του σημερινού μοντέλου. Αντιμετωπίζει την ανάπτυξη ως αυτοσκοπό και όχι ως εργαλείο κοινωνικής ευημερίας. Μετρά συχνά την επιτυχία με βάση το πόσο αυξάνεται ο πλούτος, δίχως την ανάλογη μέριμνα για το πόσο βελτιώνεται η ζωή των ανθρώπων. Η οικονομία όμως δεν είναι διαγωνισμός αριθμών, αλλά ένας μηχανισμός που οφείλει να υπηρετεί την κοινωνία.
Η πραγματική επιτυχία μιας χώρας δεν κρίνεται μόνο από το πόσο αναπτύσσεται, αλλά και από το αν οι πολίτες της αισθάνονται ασφαλείς, αν μπορούν να σχεδιάσουν το μέλλον τους και αν βλέπουν τις θυσίες τους να μετατρέπονται σε προοπτική. Η δική μας απάντηση είναι βαθιά πολιτική κι αφορά το πως αντιλαμβανόμαστε τη σχέση οικονομίας και κοινωνίας.
Η Ελλάδα έχει ανάγκη από μια νέα ισορροπία, από αλλαγή πολιτικής, από μία νέα μεταπολίτευση. Η πραγματική ευημερία αφορά το σύνολο της κοινωνίας. Η πολιτική αντιπαράθεση μετατοπίζεται από τη ρητορική καταγγελία στην απόδειξη κυβερνητικής ικανότητας με σχέδιο για την ακρίβεια, τους θεσμούς, την εργασία και την επανίδρυση του κοινωνικού κράτους. Δε ζητάμε σε καμία περίπτωση λευκή επιταγή, αλλά με τον λαό και τη συνεχή διαβούλευση να χτίσουμε το επόμενο κεφάλαιο της χώρας.
