Οι αποκαλύψεις για εικονικές επιστροφές φόρου ύψους 13,4 εκατ. ευρώ έφεραν νέο κύμα ελέγχων από την ΑΑΔΕ, η οποία βάζει στο μικροσκόπιο επιχειρήσεις και επαγγελματίες που εισέπραξαν μεγάλες επιστροφές φόρου εισοδήματος και ΦΠΑ.
Ο πρώτος αυτόματος έλεγχος έχει ήδη ολοκληρωθεί, όμως οι ύποπτοι φάκελοι παραμένουν ανοιχτοί για δεύτερη φάση διασταυρώσεων, με τεχνητή νοημοσύνη και συγκεκριμένα κριτήρια. Όπου εντοπιστεί φοροδιαφυγή, οι δικαιούχοι θα κληθούν να δώσουν εξηγήσεις και να καταβάλουν τον φόρο και τα πρόστιμα που τους αναλογούν.
Οι έλεγχοι στοχεύουν σε δηλώσεις με δυσανάλογα υψηλές επιστροφές σε σχέση με τον κύκλο εργασιών, σε τροποποιητικές δηλώσεις που εγείρουν υποψίες, αλλά και σε εταιρίες με «βαρύ» φορολογικό παρελθόν. Το 2024 περισσότερες από 26.000 δηλώσεις νομικών προσώπων ήταν πιστωτικές, με αιτήματα συνολικού ύψους 1,13 δισ. ευρώ και μέσο ποσό πάνω από 43.000 ευρώ ανά επιχείρηση, με τις φορολογικές αρχές να εντοπίζουν σοβαρές αναντιστοιχίες.
Στο επτάμηνο Ιανουαρίου–Ιουλίου οι επιστροφές εσόδων έφτασαν τα 5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα 784,8 εκατ. ευρώ σχετίζονται με τη νέα παραχώρηση της Αττικής Οδού. Αν αφαιρεθεί το ποσό αυτό, οι επιστροφές περιορίζονται σε 4,26 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 252 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του προϋπολογισμού. Την ίδια ώρα, οι συνεπείς φορολογούμενοι που δεν έχουν χρέη βλέπουν τις επιστροφές να μπαίνουν αυτόματα στους λογαριασμούς τους σε εβδομαδιαία βάση, ενώ στις υπόλοιπες περιπτώσεις ενεργοποιούνται συμψηφισμοί με φόρο εισοδήματος ή ΕΝΦΙΑ.
Μεγάλο βάρος πέφτει και στις επιστροφές ΦΠΑ, που εδώ και χρόνια θεωρούνται «τρύπα» για τον κρατικό κορβανά. Οι ελεγκτές εξετάζουν αιτήματα με υπέρογκα ποσά, αποκλίσεις από τα δηλωθέντα εισοδήματα και επαναλαμβανόμενες αιτήσεις από ίδιες επιχειρήσεις, ενώ στο στόχαστρο μπαίνουν και οι νεοσύστατες ή εποχικές εταιρίες που εκμεταλλεύονταν το τρίμηνο καθεστώς ΦΠΑ για να εμφανιστούν, να εισπράξουν και να εξαφανιστούν.
Από την 1η Ιουλίου, 92.590 νέες επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία υποχρεούνται σε μηνιαία δήλωση ΦΠΑ για δύο χρόνια, ενώ από τον Οκτώβριο θα μπορούν να υπαχθούν προαιρετικά στο ίδιο καθεστώς και παλαιότερες.
Για το 2025 έχουν δρομολογηθεί 4.200 στοχευμένοι έλεγχοι ΦΠΑ και 1.500 για επιστροφές φόρου εισοδήματος. Το οπλοστάσιο της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει πλέον ηλεκτρονική τιμολόγηση, ηλεκτρονικό δελτίο αποστολής, τη διασύνδεση POS με ταμειακές, το ΕΛΕΓΧΟΣlive, το ψηφιακό πελατολόγιο και την πλατφόρμα BANCAPP, με στόχο οι έλεγχοι να ολοκληρώνονται ταχύτερα και να περιοριστεί η φοροδιαφυγή.
Στον αντίποδα, δημιουργείται η «Χρυσή Λίστα» των συνεπών επιχειρήσεων με άριστη φορολογική εικόνα, οι οποίες θα λαμβάνουν άμεσα και αυτόματα τις επιστροφές που τους αναλογούν. Έτσι η ΑΑΔΕ επιχειρεί να συνδυάσει αυστηρότερους ελέγχους για τις ύποπτες επιστροφές με επιτάχυνση των νόμιμων διαδικασιών για τους φορολογούμενους που είναι εντάξει στις υποχρεώσεις τους.
