Ένα από τα ισχυρότερα φυσικά φαινόμενα που επηρεάζουν το παγκόσμιο κλίμα φαίνεται να επιστρέφει. Σύμφωνα με ανάλυση του Bloomberg, οι πιθανότητες σχηματισμού Ελ Νίνιο (El Niño) έως τα τέλη Ιουλίου έχουν φθάσει στο 82%, ενώ οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι οι πιθανότητες να εξελιχθεί σε ισχυρό ή και πολύ ισχυρό επεισόδιο, το λεγόμενο ανεπίσημα «Super El Niño», μέσα στο 2027, ανέρχονται στο 67%.
Τι είναι το Ελ Νίνιο
Το Ελ Νίνιο αποτελεί μέρος ενός φυσικού κλιματικού κύκλου στον Ειρηνικό Ωκεανό. Εμφανίζεται όταν οι επιφανειακές θερμοκρασίες των υδάτων στον κεντρικό και ανατολικό Ειρηνικό αυξάνονται σημαντικά πάνω από τα φυσιολογικά επίπεδα και η ατμόσφαιρα ανταποκρίνεται σε αυτή τη μεταβολή.
Το φαινόμενο παρατηρήθηκε για πρώτη φορά από Περουβιανούς ψαράδες τον 17ο αιώνα, οι οποίοι διαπίστωναν ότι ο ωκεανός γινόταν ασυνήθιστα θερμός την περίοδο των Χριστουγέννων. Από εκεί προέκυψε και η ονομασία «El Niño de Navidad».
Κατά τη διάρκεια ενός επεισοδίου Ελ Νίνιο, οι άνεμοι που συνήθως ωθούν τα θερμά νερά προς την Ασία εξασθενούν ή αλλάζουν κατεύθυνση, επιτρέποντας στη θερμότητα να μετακινηθεί προς τις αμερικανικές ακτές και να επηρεάσει τα καιρικά συστήματα σε ολόκληρο τον πλανήτη.
Τι σημαίνει «Σούπερ Ελ Νίνιο»
Όπως εξηγεί το Bloomberg, ο όρος «Super El Niño» δεν αποτελεί επίσημη επιστημονική κατηγορία, αλλά χρησιμοποιείται για να περιγράψει εξαιρετικά ισχυρά επεισόδια του φαινομένου.
Τέτοια γεγονότα είναι σπάνια. Από το 1950 έχουν καταγραφεί μόλις λίγα αντίστοιχα επεισόδια, με πιο πρόσφατο εκείνο του 2015-2016.
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν ότι οι θερμοκρασίες του Ειρηνικού αυξάνονται ταχέως, ενισχύοντας το σενάριο ενός πολύ ισχυρού El Niño μέσα στους επόμενους μήνες.
Ο πλανήτης μπορεί να γίνει ακόμη θερμότερος
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η πρόσθετη θερμότητα που απελευθερώνει το El Niño στην ατμόσφαιρα συμβάλλει στην άνοδο της παγκόσμιας θερμοκρασίας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, αρκετοί ερευνητές εκτιμούν ότι το 2027 θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μία από τις θερμότερες χρονιές που έχουν καταγραφεί ποτέ, ξεπερνώντας ακόμη και τα πρόσφατα ιστορικά ρεκόρ.
Πλημμύρες, ξηρασίες και ακραία φαινόμενα
Οι επιπτώσεις του El Niño διαφέρουν ανά περιοχή.
Συνήθως η Αυστραλία, η νοτιοανατολική Ασία, ο βόρειος Καναδάς και τμήματα των βόρειων ΗΠΑ αντιμετωπίζουν θερμότερες και ξηρότερες συνθήκες, με αυξημένο κίνδυνο ξηρασίας και δασικών πυρκαγιών.
Αντίθετα, σε περιοχές όπως η νότια Αμερική, τμήματα των ΗΠΑ και η ανατολική Αφρική παρατηρούνται συχνότερα έντονες βροχοπτώσεις και πλημμύρες.
Η Ινδία, μία από τις σημαντικότερες αγροτικές οικονομίες του κόσμου, μπορεί να δει διαταραχές στους μουσώνες, με επιπτώσεις στην παραγωγή τροφίμων.
Οι αγορές παρακολουθούν στενά
Το Bloomberg υπογραμμίζει ότι το El Niño δεν αποτελεί μόνο μετεωρολογικό φαινόμενο, αλλά και σημαντικό οικονομικό παράγοντα.
Οι εταιρείες ενέργειας χρησιμοποιούν τις προβλέψεις για να εκτιμήσουν τη μελλοντική ζήτηση ηλεκτρισμού, καθώς οι υψηλότερες θερμοκρασίες αυξάνουν τη χρήση κλιματιστικών και επιβαρύνουν τα δίκτυα.
Παράλληλα, οι επενδυτές και οι έμποροι εμπορευμάτων παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς οι ξηρασίες και οι πλημμύρες μπορούν να επηρεάσουν την παραγωγή τροφίμων, τις μεταφορές και την ενεργειακή αγορά.
Κίνδυνος νέων ανατιμήσεων στα τρόφιμα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η πιθανή επίδραση στις τιμές των τροφίμων.
Βασικές καλλιέργειες όπως το ρύζι, το σιτάρι, ο καφές, η ζάχαρη και το φοινικέλαιο παράγονται σε περιοχές που συχνά πλήττονται από υψηλότερες θερμοκρασίες και μειωμένες βροχοπτώσεις κατά τη διάρκεια ενός ισχυρού El Niño.
Το φαινόμενο μπορεί επίσης να επηρεάσει την αλιεία, ιδιαίτερα στις ακτές του Περού, καθώς η άνοδος της θερμοκρασίας των υδάτων μεταβάλλει τη διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών και μετακινεί μεγάλους πληθυσμούς ψαριών.
Η μείωση της αγροτικής και αλιευτικής παραγωγής έχει τη δυνατότητα να μεταφραστεί σε νέες πληθωριστικές πιέσεις στις διεθνείς αγορές τροφίμων.
Η κλιματική αλλαγή περιπλέκει την εικόνα
Οι επιστήμονες εξακολουθούν να διαφωνούν ως προς το κατά πόσο η κλιματική αλλαγή αυξάνει τη συχνότητα εμφάνισης των επεισοδίων El Niño.
Υπάρχει όμως αυξανόμενη συναίνεση ότι ένας θερμότερος πλανήτης ενισχύει τις συνέπειες του φαινομένου. Οι ξηρές περιοχές γίνονται ακόμη ξηρότερες, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις μπορούν να γίνουν καταστροφικότερες.
Για τον λόγο αυτό, η πιθανότητα ενός «Super El Niño» το 2027 παρακολουθείται στενά όχι μόνο από τους μετεωρολόγους αλλά και από κυβερνήσεις, κεντρικές τράπεζες και αγορές σε ολόκληρο τον κόσμο.
