Τιμάται η μετάσταση της Παναγίας «εκ του κόσμου προς τον Υιόν και Θεόν της»
Πρόκειται για δεσποτοθεομητορική εορτή, η οποία συνδυάζει στοιχεία χαρμολύπης, καθώς τιμάται η μετάσταση της Παναγίας «εκ του κόσμου προς τον Υιόν και Θεόν της».
Η γιορτή αυτή, γνωστή και ως Δεκαπενταύγουστος ή «Πάσχα του καλοκαιριού», εορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα σε όλη την Ελλάδα, με επίκεντρο μεγάλα προσκυνήματα όπως η Παναγία της Τήνου, η Παναγία Σουμελά, η Παναγία Εκατονταπυλιανή και η Παναγία της Παροικιάς.
Κοίμηση της Θεοτόκου
Η Εκκλησία τιμά τη μετάσταση της Παναγίας «εκ του κόσμου προς τον Υιόν και Θεόν της», δηλαδή την κοίμησή της και την ανάληψη του σώματός της στον ουρανό.
Η παράδοση αναφέρει ότι, λίγο πριν από την εκδημία της, η Παναγία πληροφορήθηκε από τον Αρχάγγελο Γαβριήλ το επερχόμενο τέλος της. Συγκέντρωσε τους Αποστόλους – που, με θαυματουργικό τρόπο, έφτασαν από όλα τα μέρη της οικουμένης – και, αφού τους αποχαιρέτησε, παρέδωσε την ψυχή της στα χέρια του Υιού της. Ο τάφος της βρέθηκε τρεις ημέρες αργότερα κενός, σημάδι της θείας μεταστάσεώς της.
Η γιορτή της Κοιμήσεως συνδυάζει στοιχεία χαρμολύπης: λύπη για την «εκδημία» της Θεοτόκου, αλλά και χαρά για την ένδοξη μετάστασή της. Στην ορθόδοξη παράδοση, ο Αύγουστος θεωρείται μήνας αφιερωμένος στην Παναγία, με τον δεκαπενθήμερο νηστεία που προηγείται της εορτής, κατά την οποία τελούνται καθημερινά οι παρακλητικοί κανόνες στους ναούς.
Σε όλη την Ελλάδα, ο Δεκαπενταύγουστος γιορτάζεται με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Μεγάλα προσκυνήματα, όπως η Παναγία της Τήνου, η Παναγία Σουμελά στο Βέρμιο, η Εκατονταπυλιανή στην Πάρο και η Παναγία της Παροικιάς, συγκεντρώνουν πλήθη πιστών. Σε πολλά νησιά και χωριά διοργανώνονται παραδοσιακά πανηγύρια, που συνδυάζουν τη θρησκευτική κατάνυξη με τη χαρά της κοινής γιορτής.
Ο Δεκαπενταύγουστος αποκαλείται και «Πάσχα του καλοκαιριού», υπογραμμίζοντας τον πανηγυρικό χαρακτήρα της ημέρας και την πνευματική της σημασία ως κορυφαίας εορτής της Ορθοδοξίας.
