Σε έναν κόσμο που διαρκώς αλλάζει τα μαθηματικά είναι ένα εργαλείο που αποκωδικοποιεί για πώς και τα γιατί της ζωής μας επισημαίνει ο μαθηματικός και συγγραφέας Θανάσης Κοπάδης ο οποίος συνυπογράφει με τον Θανάση Δρούγα το βιβλίο «Είναι τρελοί αυτοί οι μαθηματικοί!» (Ελληνοεκδοτική)
–Με τί κριτήρια επιλέξατε τις προσωπικότητες που παρελαύνουν στο βιβλίο σας;
Με τον Θανάση Δρούγα επιλέξαμε προσωπικότητες όχι μόνο με βάση τη μαθηματική τους συνεισφορά, αλλά και την ανθρώπινη ιστορία τους. Μας ενδιέφεραν χαρακτήρες με πάθος, αντιφάσεις, αποτυχίες και επιμονή. Επιθυμούσαμε να δείξουμε ότι τα μαθηματικά δεν προχωρούν μόνο με ιδιοφυΐες, αλλά με ανθρώπους που τόλμησαν να αμφισβητήσουν, να επιμείνουν και να ονειρευτούν.
–Τί έρχονται να μας πουν για το σήμερα και τη ζωή μας;
Οι ιστορίες τους σήμερα είναι πιο επίκαιρες από ποτέ. Μιλούν για τη σημασία της υπομονής, της κριτικής σκέψης και της δημιουργικότητας σε έναν κόσμο που αλλάζει πολύ γρήγορα. Μας θυμίζουν ότι η γνώση δεν είναι απλώς εργαλείο, αλλά τρόπος να κατανοούμε και να διαχειριζόμαστε την πραγματικότητα.
–Ποιος είναι για εσάς ο πλέον αδικημένος μαθηματικός όλων των εποχών;
Ο Leibniz είναι ίσως από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις. Συνδιαμόρφωσε τον απειροστικό λογισμό, όμως έμεινε στη σκιά μιας μεγάλης διαμάχης για την πατρότητα της ανακάλυψης. Η συμβολή του δεν περιορίζεται μόνο στα μαθηματικά, αφού επηρέασε βαθιά τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη λογική, τη γνώση και την οργάνωση της επιστήμης. Πέθανε μόνος του το 1716 και η ταφή του έγινε νύχτα παρουσία ενός μόνο φίλου του, μια «αδικία» που δεν είναι μόνο ιστορική, αλλά και συμβολική, καθώς αντιπροσωπεύει όλους εκείνους που δεν αναγνωρίστηκαν όσο άξιζαν στην εποχή τους.
–Τί θα απαντούσατε σε μαθητή σας που θα ισχυρίζονταν ότι οι μαθηματικές πράξεις είναι περιττές στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Θα του έλεγα ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν αντικαθιστά τη σκέψη, αλλά την προϋποθέτει. Οι μηχανές μπορούν να υπολογίζουν, αλλά δεν μπορούν να κατανοούν σε βάθος χωρίς την ανθρώπινη παρέμβαση. Τα μαθηματικά εξάλλου δεν είναι απλώς πράξεις, είναι τρόπος σκέψης με δομή και λογική. Αν δεν καταλαβαίνεις τι κάνεις, τότε εξαρτάσαι πλήρως από το εργαλείο. Και αυτό είναι επικίνδυνο.
–Είναι απαραίτητα αντίπαλες η μαθηματική και η φιλοσοφική σκέψη; Γεγονός είναι ότι συνοδοιπόρησαν για πολλούς αιώνες…
Καθόλου. Αντιθέτως, ιστορικά ήταν συνοδοιπόροι. Η φιλοσοφία θέτει τα ερωτήματα και τα μαθηματικά προσφέρουν έναν τρόπο να τα εξετάσουμε με ακρίβεια. Η μια δίνει νόημα, η άλλη δομή και όταν συνεργάζονται, γεννιούνται οι πιο σπουδαίες ιδέες για τον κόσμο και τη γνώση.
–Γιατί πολλά παιδιά είναι απρόθυμα να ασχοληθούν με τα μαθηματικά και σημειώνουν χαμηλές επιδόσεις;
Συχνά τα μαθηματικά παρουσιάζονται ως κάτι ξένο και άκαμπτο. Η έμφαση δίνεται στη σωστή απάντηση και όχι στη διαδικασία σκέψης. Επιπλέον, ο φόβος της αποτυχίας παίζει μεγάλο ρόλο, αφού όταν ένα παιδί πειστεί ότι δεν τα καταφέρνει, τότε σταματά να προσπαθεί. Χρειάζεται αλλαγή προσέγγισης στην μαθηματική εκπαίδευση με περισσότερη κατανόηση, λιγότερη αποστήθιση και περισσότερη σύνδεση με την πραγματική ζωή.
–Τί …ξεκλειδώνουν τα Q.Rcodeτου βιβλίου;
Τα QR codes λειτουργούν σαν μυστικές πόρτες που οδηγούν τον αναγνώστη σε επιπλέον υλικό, όπως βίντεο, διαδραστικές εφαρμογές, ιστορικά στοιχεία και οπτικοποιήσεις εννοιών. Στόχος μας είναι να γίνει η εμπειρία πιο ζωντανή και πολυδιάστατη, ώστε το βιβλίο να συνεχίζεται και πέρα από τις σελίδες του.
–Τελικά, γιατί να πούμε ΝΑΙ στα μαθηματικά;
Γιατί τα μαθηματικά μας μαθαίνουν να σκεφτόμαστε. Μας βοηθούν να αναλύουμε, να αμφισβητούμε και να βρίσκουμε λύσεις. Δεν είναι μόνο για επιστήμονες, αλλά για κάθε άνθρωπο που θέλει να κατανοήσει τον κόσμο γύρω του. Το ΝΑΙ στα μαθηματικά είναι στην ουσία ένα ΝΑΙ στη γνώση, στη λογική και στη δυνατότητα να βλέπουμε πιο καθαρά.
