«Ζωντανεύουν» με ΑΙ εικόνες της παλιάς Θεσσαλονίκης – Παρατείνεται η έκθεση «Thessaloniki AI – Εικον[ιστ]ικές Πραγματικότητες» στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού

Με εξαιρετική επιτυχία και μεγάλη προσέλευση κοινού συνεχίζεται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης η νέα περιοδική έκθεσης του Μουσείου Φωτογραφίας Δήμου Καλαμαριάς “Χρήστος Καλεμκερής”, με τίτλο «Thessaloniki AI – Εικον[ιστ]ικές Πραγματικότητες», που εγκαινιάστηκε τον περασμένο Οκτώβριο. Η πρωτοποριακή έκθεση παρατείνεται μέχρι τις 15 Μαρτίου 2026 και συνεχίζει να φιλοξενείται στην αίθουσα «Κυριάκος Κρόκος» του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.

Η είσοδος είναι δωρεάν. Ωράριο λειτουργίας του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού κατά τους μήνες Ιανουάριος- Μάρτιος 2026 ως εξής: Δευτέρα, Τετάρτη έως και Κυριακή: 08:30 – 15:30. Τρίτη: Κλειστά / Ξεναγήσεις κοινού: Σάββατο 14/3 στις 10.00 π.μ., Σάββατο 17/1 στις 10.00 π.μ., Σάββατο 14/2 στις 10.00 π.μ.

Η έκθεση

Πώς διαχειρίστηκε η φωτογραφία την απεικόνιση της πραγματικότητας στα πρώτα της χρόνια; Ποια είναι τα σύγχρονα μέσα ενίσχυσης εκείνης της πραγματικότητας; Ποιος είναι ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης στη διαμόρφωση της αντίληψης της πραγματικότητας; Πώς συσχετίζεται η Τεχνητή Νοημοσύνη με την Πολιτιστική Κληρονομιά; Ποιός είναι ο ρόλος της αρχειακής φωτογραφίας;

Όλοι αυτοί οι προβληματισμοί αντανακλώνται στη φωτογραφική έκθεση, με αφορμή εικόνες της Θεσσαλονίκης του 19ου και 20ού αιώνα, που περιλαμβάνονται στο σπάνιο φωτογραφικό αρχείο του Μουσείου Καλεμκερή και συνθέτουν μια εικονιστική περιήγηση στην πόλη.

Παράλληλα, αξιοποιείται η Τεχνητή Νοημοσύνη μέσα από ποικίλες τεχνολογικές πρακτικές, προκειμένου να αναδειχθούν οι δυνατότητές της στην ενίσχυση της πραγματικότητας.

Η επεξεργασία και ανάπλαση της αρχειακής φωτογραφίας γεννά νέες εικόνες, νέα συναισθήματα και μια αίσθηση βιωματικής εμπλοκής στην πραγματικότητα του παρελθόντος. Τα τοπία και οι γειτονιές της Θεσσαλονίκης αποκτούν χρώμα, κίνηση και ζωντάνια. Οι
ενδυμασίες μπορεί να διαφέρουν, όμως το βλέμμα των ανθρώπων της εποχής μοιάζει να συναντά το βλέμμα των σύγχρονων περαστικών. Τα καράβια στο λιμάνι ακολουθούν τους κυματισμούς. Άνθρωποι περιπλανώνται στους δρόμους, βιαστικοί, με κατεύθυνση τις καθημερινές τους υποχρεώσεις. Το τραμ διασχίζει την παραλιακή λεωφόρο. Η Αψίδα του Γαλερίου, η Καμάρα, δεν εμφανίζεται μόνο ως μνημείο αλλά ως ζωντανός κόμβος της
πόλης, στην πολύβουη οδό Εγνατία. Η Τεχνητή Νοημοσύνη ενισχύει την απεικονισμένη πραγματικότητα και προσκαλεί το θεατή σε μια βιωματική «εμβύθιση» στο αστικό περιβάλλον της Θεσσαλονίκης των αρχών του 20ού αιώνα.

Η έκθεση αποτελεί μια πρωτότυπη και στοχαστική συνάντηση της ιστορικής φωτογραφίας με τις δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης, φωτίζοντας τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αυθεντικότητα, τη μνήμη και την ψηφιακή αναπαράσταση. Πού τελειώνει η μνήμη και πού αρχίζει η εικονική πραγματικότητα;

Από ένα αρχείο περισσότερων από 50.000 φωτογραφιών του 19ου και 20ού αιώνα, επιλέχθηκαν περίπου 1.000 εικόνες που «ζωντανεύουν» για πρώτη φορά με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ιστορία της πόλης μεταμορφώνεται σε μια εμπειρία εμβύθισης, όπου ο επισκέπτης μπορεί να «περπατήσει» στην Εγνατία του περασμένου αιώνα, να «δει» το τραμ να κινείται στην παραλία και να «συναντήσει» πρόσωπα που χάθηκαν στον χρόνο.

Η έκθεση χωρίζεται σε τέσσερις θεματικές ενότητες – από τη «Σκηνοθετημένη Πραγματικότητα» έως τη «Νέα Πραγματικότητα» – που οδηγούν τον θεατή από το ορατό στο αμφισβητούμενο και τελικά στο πρωτογενές, αρχειακό υλικό, εκεί όπου η μνήμη ξαναβρίσκει την αυθεντικότητά της.

Η «Thessaloniki AI: Εικον(ιστ)ικές Πραγματικότητες» δεν είναι απλώς μια έκθεση φωτογραφίας. Είναι μια πρόσκληση να ξαναδούμε τη Θεσσαλονίκη και την Ιστορία με νέα μάτια, να αναρωτηθούμε πώς η τεχνολογία επηρεάζει τη μνήμη και πώς ο πολιτισμός μπορεί να παραμείνει ζωντανός μέσα από αυτήν.

Η έκθεση πραγματοποιείται από τον Δήμο Καλαμαριάς και το Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής», με την υποστήριξη και την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.