Ο διακεκριμένος εικαστικός και καθηγητής πνευμονολογίας Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος παρουσιάζει την ατομική έκθεση ζωγραφικής του με τίτλο «Προσωρινή Αθανασία» που θα εγκαινιαστεί τη Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου στις 18:00 στο Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης (Φουαγιέ του 3ου ορόφου).
Μέσα από τα έργα του o Σπυρόπουλος, που είναι γιατρός και καλλιτέχνης, πραγματεύεται την προσωρινή αθανασία που προφέρει η τέχνη.
Με συμμετοχή σε 12 Biennale και σε 22 Art Fair, βραβεία σε διεθνείς διαγωνισμούς, ακαδημαϊκή θητεία, παρουσίαση έργων του σε γκαλερί και μουσεία της Ελλάδας και του εξωτερικού, ο δημιουργός έρχεται στην πόλη μας με μια έκθεση που θα συζητηθεί.
«Στόχος είναι η εξάλειψη της απόστασης μεταξύ Τέχνης και καθημερινής ζωής ώστε η καθημερινότητα να αποτελεί μια μορφή καλλιτεχνικής και πολιτικής πράξης. Πρέπει ο καταναλωτής του έργου τέχνης να μπορεί να το χειρίζεται και να συμμετέχει στον τρόπο παρουσίασής του», εξηγεί ο καλλιτέχνης.
Η επιμελήτρια της έκθεσης Ελένη Σιμώνη αναφέρει: «Η “Προσωρινή Αθανασία” παρουσιάζει το έργο του Κωνσταντίνου Σπυρόπουλου ως ένα πεδίο όπου το φως, η μνήμη και η ανθρώπινη ευθραυστότητα συνυπάρχουν διακριτικά αλλά ουσιαστικά. Η ιδιότητά του ως καθηγητής πνευμονολογίας δεν γίνεται θέμα ούτε εικαστικό εργαλείο· λειτουργεί υπόγεια, ως εσωτερική γνώση του ορίου.
Παράλληλα, η καλλιτεχνική του ταυτότητα παραμένει καθαρή: η ζωγραφική του δεν εξηγεί, αλλά νιώθει ».
Στα εγκαίνια την Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου 18.00 την έκθεση θα προλογίσουν:
-ο Υφυπουργός Πολιτισμού κ. Ιάσονας Φωτήλας
-ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης κ. Χρίστος Γαλιλαίας -η Πρόεδρος του Δ.Σ. και Γενική Διευθύντρια του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης κυρία Ξένια Καλδάρα -η επιμελήτρια της έκθεσης και εικαστικός Ελένη Σιμώνη
-και ο καλλιτέχνης.
Ώρες λειτουργίας Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης: Δευτέρα έως Σάββατο 10.00-18.00.
Διάρκεια από 15 Δεκεμβρίου 2025 έως 15 Ιανουαρίου 2026.
Είσοδος ελεύθερη.
Πληροφορίες : www.tch.gr
Η έκθεση γίνεται σε συμπαραγωγή του Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης και του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης.
Τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Θερμές ευχαριστίες στον Υφυπουργό Πολιτισμού Ιάσωνα Φωτήλα, στην Πρόεδρο του Δ.Σ. και Γενική Διευθύντρια του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης κυρία Ξένια Καλδάρα, στον Πρόεδρο του Μεγάρου Θεσσαλονίκης Αντώνη Γυφτόπουλο και τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή Χρίστο Γαλιλαία.
Σημείωμα καλλιτέχνη
Απόδραση από την αισθητική της σκοπιμότητας
Θα ξεκινήσω με μια αναφορά που σχετίζεται με την άποψή μου σχετικά με την υπόσταση της Τέχνης «Και αν ακόμα δεν μπορέσουμε να κατανοήσουμε ποτέ τα βαθύτερα αίτια και τους σκοπούς της δημιουργίας, η Τέχνη θα είναι πάντα παρηγοριά και ελπίδα για να συνεχίζεται η πορεία. Μια πορεία προς το άγνωστο. Η Τέχνη σ’ αυτή την πορεία θα θεραπεύσει τις πληγές και θα γεννά προσδοκίες, ας είναι και ψεύτικες».
Ποια όμως θα πρέπει να είναι η μορφή της Τέχνης και ο ρόλος του καλλιτέχνη σήμερα;
Οι διάφορες πρωτοπορίες που αναπτύχθηκαν τον 20ο αιώνα οφείλονταν στην απόσταση που υπήρχε ανάμεσα στις «νέες ιδέες» των κυρίαρχων τάξεων και της κοινής γνώμης, που βρίσκονταν πίσω από τις ραγδαίες κοινωνικές εξελίξεις και τους πολέμους. Τους πολέμους που αποτελούν μελανή σελίδα στο γενικότερο αφήγημα της προόδου που προσπαθούσαν να επιβάλλουν οι κυρίαρχες τάξεις του καπιταλισμού και του κομμουνισμού. Γι’ αυτό η ιστορική συγκυρία δεν πρέπει να αποτελεί «πηγή έμπνευσης» για αντιπολεμικά καλλιτεχνικά θέματα, αλλά αναγκαιότητα ενός νέου αντιαφηγήματος. Η σημερινή Τέχνη πρέπει να αποτυπώνει το πορτραίτο μιας προβληματικής κοινωνίας που διακρίνεται αφ’ ενός πίσω από τους πολέμους και την κοινωνική αδικία και αφ’ ετέρου πίσω από την τεχνολογική εξέλιξη και την επιστημονική πληροφορία.
Ο άνθρωπος σήμερα γνωρίζει την μικρότητά του. γνωρίζει ότι οι πληροφορίες που επεξεργάζεται ο εγκέφαλός του προέρχονται κυρίως από την όραση και την ακοή. Γνωρίζει επίσης ότι μπορεί να δει μόνο το «ορατό φάσμα» που είναι πολύ περιορισμένο σε σχέση με την υπέρυθρη και την υπεριώδη ακτινοβολία που είναι αόρατες. Επίσης ακούει ένα μικρό φάσμα ήχων. Έτσι ο άνθρωπος αντιλαμβάνεται τον κόσμο από μια χαραμάδα. Οπότε δεν μπορεί να προσεγγίσει ολοκληρωτικά την αλήθεια του κόσμου και γι’ αυτό ο άνθρωπος ίσως έχει συνειδητοποιήσει ότι είναι μια μάταιη ύπαρξη, ένα τυχαίο συμβάν, ότι είναι υποχρεωμένος να παίξει ένα παιχνίδι δίχως λόγο. Έτσι αυτό που κάνει είναι να ξεγελάσει για λίγο τον εαυτόν του αγοράζοντας ένα είδος «περιορισμένης» αθανασίας από τους γιατρούς, στην προσπάθειά του να παρατείνει την ζωή. Έτσι και η Τέχνη σήμερα έχει γίνει ένα είδος παιχνιδιού με το οποίο ξεχνιέται κανείς. Βέβαια πάντα έτσι ήταν. Σήμερα όμως είναι αποκλειστικά έτσι. Νομίζω ότι το συναρπαστικό τώρα είναι ότι τα πράγματα θα γίνουν πιο δύσκολα για τον καλλιτέχνη, γιατί για να έχει ενδιαφέρον το έργο του θα πρέπει να εμβαθύνει πραγματικά στο παιχνίδι της φωτογραφίας, του υπολογιστή και της τεχνητή ς νοημοσύνης.
Ο καλλιτέχνης πρέπει να κατανοήσει ότι το νόημα του έργου Τέχνης αποτελεί ανεξάρτητη οντότητα που περιλαμβάνεται στο εσωτερικό του έργου. Ότι οι καθημερινοί άνθρωποι και οι καθημερινές τους συμπεριφορές μπορεί να αποτελούν αντικείμενο της Τέχνης. Ότι η Τέχνη σήμερα δεν μπορεί να απευθύνεται μόνο σε κάποιες «κρατούσες κοινωνικές ομάδες» με «υψηλά» πρότυπα και αρχές. Ότι τα όρια της Τέχνης πρέπει να διαπραγματεύονται συνεχώς. Τίποτα δεν πρέπει να είναι σταθερό και απαραβίαστο για την Τέχνη. Γιατί ο εγκέφαλός μας εξελίχθηκε έτσι ώστε να χειρίζεται ένα «μικρό» σύνολο δεδομένων που προέρχεται από την περιορισμένη ικανότητα πρόληψης των αισθήσεών μας, ενός άμεσου φυσικού περιβάλλοντος, ανιχνεύοντας το δάσος σε αναζήτηση αρπακτικών ζώων αναπτύσσοντας μια στρατηγική επιβίωσης από άλλοτε λιγοστούς και άλλοτε άφθονους πόρους.
Είμαστε οργανικές μονάδες επεξεργασίας. Η ικανότητά μας για ορθολογική κρίση περιορίζεται από τον ρυθμό με τον οποίο μπορούμε να μετατρέψουμε το λειτουργικό νοητικό μοντέλο του σύμπαντος και να επιλέξουμε τα κατάλληλα νέα πρότυπα. Γι’ αυτό μετά την αποδόμηση θα πρέπει η τέχνη να περάσει σε νέα σύνθεση. Σε μια νέα σύνθεση που θα αντιμετωπίζει την υπερπληροφόρηση που προκαλεί κοσμολογική αναταραχή, αλλάζει τον τρόπο που η ανθρωπότητα οργανώνει και βλέπει τον εαυτό της, που οι ιεραρχίες καταρρέουν, η ηθική επαναπροσδιορίζεται. Νέες φιλοσοφικές αρχές εκκολάπτονται θεοί απορρίπτονται. Στόχος πρέπει λοιπόν να είναι η εξάλειψη της απόστασης μεταξύ Τέχνης και καθημερινής ζωής ώστε η καθημερινότητα να αποτελεί μια μορφή καλλιτεχνικής και πολιτικής πράξης.
Πρέπει ο καταναλωτής του έργου τέχνης να μπορεί να το χειρίζεται και να συμμετέχει στον τρόπο παρουσίασής του. Γι’ αυτό αρκετά από τα έργα που σας προτείνω είναι «αυτόφωτα» παράγουν φωτισμό εκ των έσω, όταν ο χειριστής του έργου αποφασίσει να φωτίσει το έργο μ’ αυτόν τον τρόπο. Η απόφαση αυτή βεβαίως έχει σχέση με την καθημερινότητα του ανθρώπου, την κατάσταση ευφορίας ή δυσφορίας, της στιγμής και του ελεύθερου χρόνου της
ημέρας. Τα φωτεινά έργα έχουν φωτισμό «Νέον» και «Led» που συνδυάζονται με «ζωγραφική» πάνω σε διάφορα υλικά. Με τα έργα μου γενικώς οι άνθρωποι μπορούν να συνδιαλέγονται καθημερινά και να τα χειρίζονται με αγάπη γλυκύτητα, αισιοδοξία, αλλά και απαισιοδοξία. Γιατί είναι έτσι δομημένα ώστε να παράγουν νέες εκδοχές της αισθητικής του αστικού αλλά και του ιδιωτικού χώρου.
Κ.Β.ΣΠΥΡΟΠΟΥΛΟΣ
Επιμελητικό Σημείωμα – “Προσωρινή Αθανασία”
Ο Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος είναι από εκείνους τους ανθρώπους που “δεν θα μπορούσαν να μην είναι γιατροί”. Η καθημερινή επαφή με το νήμα της ζωής των άλλων, την ευθύνη, το σώμα και το όριό του έχει διαμορφώσει βαθιά την ταυτότητά του. Την ίδια στιγμή, είναι εξίσου ξεκάθαρο πως δεν θα μπορούσε να μην είναι και καλλιτέχνης. Η ζωγραφική λειτουργεί για εκείνον σαν δεύτερη αναπνοή: ένα ξέσπασμα χρωμάτων που καταλαγιάζει όσα σκέφτεται και βιώνει μέσα στη διπλή του ζωή.
Η έκθεση “Προσωρινή Αθανασία” παρουσιάζει το έργο του ως ένα πεδίο όπου το φως, η μνήμη και η ανθρώπινη ευθραυστότητα συνυπάρχουν διακριτικά αλλά ουσιαστικά. Η ιδιότητά του ως καθηγητής πνευμονολογίας δεν γίνεται θέμα ούτε εικαστικό εργαλείο· λειτουργεί υπόγεια, ως εσωτερική γνώση του ορίου. Παράλληλα, η καλλιτεχνική του ταυτότητα παραμένει καθαρή: η ζωγραφική του δεν εξηγεί, αλλά νιώθει.
Τα αυτόφωτα έργα με νέον, τα απαλά αλλά έντονα περάσματα χρώματος, οι παιδικές γραμμές, τα νησιά, η Coca-Cola, η αισθητική ενός πίνακα του ’80 σε χώρο αναμονής — όλα συγκροτούν μια μνήμη οικεία, σχεδόν προσωπική. Εικόνες που μοιάζουν να έχουμε ξαναδεί χωρίς να θυμόμαστε πού· έργα που συναντά το βλέμμα όταν περιμένει μια απάντηση ή διασχίζει έναν διάδρομο κλινικής. Στο χέρι του Σπυρόπουλου το φως γίνεται περισσότερο από φωτισμός: γίνεται ίχνος ζωής.
Το νέον εδώ δεν εντυπωσιάζει· λειτουργεί ως σιωπηλή συνθήκη. Τα έργα ενεργοποιούνται όταν τα επιλέξει ο θεατής — η θέαση γίνεται συμμετοχή και χρόνος. Η προσωρινή αθανασία δεν αφορά μόνο τη νίκη πάνω στη φθορά, αλλά τη στιγμή που το έργο υπάρχει επειδή κάποιος το φωτίζει. Μια πράξη επιλογής.
Στο σύμπαν του υπάρχει κάτι οικείο και ταυτόχρονα παλιομοδίτικο: μορφές και μικροί ήρωες ενός προσωπικού, pop παρελθόντος εμφανίζονται σαν συνοδοί που ζητούν απλώς να τους κοιτάξεις. Όπως ένας γιατρός που δίνει ελπίδα γνωρίζοντας ότι κάθε ελπίδα είναι από τη φύση της προσωρινή.
Οι γιατροί κινούνται ανάμεσα στη ραγδαία εξέλιξη της επιστήμης, που συχνά αντιμετωπίζεται σαν νέα μορφή πίστης, και στις εξωπραγματικές προσδοκίες μιας κοινωνίας που τους αποδίδει χαρακτηριστικά παντοδυναμίας, το λεγόμενο God syndrome. Μέσα σε αυτή τη συνθήκη, η ζωγραφική του Σπυρόπουλου γίνεται τρόπος ισορροπίας: μια ήρεμη μετάφραση της εμπειρίας σε εικόνες.
Αν ο γιατρός δίνει χρόνο, ο καλλιτέχνης τον μετατρέπει σε διάρκεια. Και ο Κωνσταντίνος Σπυρόπουλος, μέσα από αυτή την ισορροπία δύναμης και ευαισθησίας, μοιάζει να συνομιλεί με κάτι μεγαλύτερο από τον ίδιο — μια φωνή του κόσμου που αγγίζει το όριο του θείου και μας θυμίζει, ή μας ρωτά, προς τα πού πηγαίνουμε.
Ελένη Σιμώνη
Λίγα λόγια για τον Κωνσταντίνο Σπυρόπουλο
– Τακτικό μέλος της Τιβερίνειας Ακαδημίας της Ρώμης, στην τάξη των Τεχνών
– Τ. Καθηγητής στην Σχολή Καλών Τεχνών Παν/μίου Ιωαννίνων
– Επίτιμος Διδάκτωρ, Παν/μίου Λευκωσίας, Τμήμα Art & Designing
– Βραβείο από την Ακαδημία της Ρώμης για το εικαστικό έργο σε διαγωνισμό ποίησης και ζωγραφικής, Φλωρεντία Ιούλιος 2024, Palazzo Vecchio
– Βραβείο από την Ιταλική Ακαδημία Καλών Τεχνών για το εικαστικό έργο, Λέτσε, Δεκέμβριος 2022 – 1ο βραβείο για το έργο από την συμμετοχή στην 3η Διεθνή Biennale Jurmala Λετονίας, Ιούλιος 2023
– Βραβείο από UNESCO για το συνολικό καλλιτεχνικό έργο, Αθήνα 2017 και 2018
– International Prize Artists at the Jubille, Ρώμη Δεκέμβριος 2023
– Τιμής Ένεκεν για την προσφορά του στις Επιστήμες και τις Τέχνες, Ελληνική Εταιρεία Αυστρίας Βιέννη 2025 -Την προσωπογραφία του έχει παρουσιάσει η Ιταλική Ακαδημία Καλών Τεχνών σε ειδικό τόμο που περιέχει εκπροσώπους της σύγχρονης Ευρωπαϊκής Ζωγραφικής. Έκδοση 2006 με την ευκαιρία συμπλήρωσης 400 ετών από την γέννηση του Rembrandt
– Ομ. Καθηγητής Ιατρικής Παν/μίου Πατρών
– Συμμετοχή σε 12 διεθνείς Biennale μεταξύ των οποίων και αυτή της Βενετίας (εκτός κρατικών συμμετοχών) 2022 και της Φλωρεντίας 2021
– Συμμετοχή σε 22 διεθνείς Art Fair μεταξύ των οποίων σε Art Fair του Μουσείου του Λούβρου, Παρίσι 2016 -Ατομικές και Ομαδικές εκθέσεις(άνω των 100) σε Μουσεία και Γκαλερί του εξωτερικού, αλλά και της Ελλάδας (Αθήνα, Παρίσι, Βρυξέλες, Λευκωσία, Φλωρεντία, Βιέννη, Βερόνα, Ρώμη, Ίνσμπρουργκ, Νέα Υόρκη, Βανκούβερ,Κωνσταντινούπολη,Λέτσε,Ζυρίχη,Αζερμπαιζάν,Σαν Μαρίνο,Λονδίνο, Λετονία ,Αμβούργο κ.λ.π.) Tα Ελληνικά Ταχυδρομεία το 2006 τιμώντας το έργο του τύπωσαν 49 γραμματόσημα που απεικονίζουν ανάλογο αριθμό έργων
-Αναφορές στο έργο : Αλέκος Φασιανός, Gabriella Hajkova (Διευθύντρια Διεθνούς Μπιενάλε Σχεδίου Πίλσεν, Τσεχία), Χρύσανθος Χρήστου (Ακαδημαϊκός Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, ΕΚΠΑ), Στέλιος Λυδάκης (Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, ΕΚΠΑ), Νίκος Ζίας (Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, ΕΚΠΑ), Γ. Παντής (Πρόεδρος Σχολής Καλών Τεχνών Παν/μίου Ιωαννίνων), Salvatore Autovino (Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης) (Bienalle Palermo), Barbara Angiolini (Ιστορικός της Τέχνης), Γιώργος Κατσάγγελος (Καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών ΑΠΘ), Ίρις Κρητικού (Ιστορικός της Τέχνης), Ντόρα Ηλιοπούλου Ρόγκαν (Ιστορικός της Τέχνης), Μάνος Στεφανίδης (Ιστορικός της Τέχνης Καθηγητής ΕΚΠΑ), Φίλιππος Πουγιούτας (Πρύτανης Παν/μίου Λευκωσίας), Dario Dup (Καθηγητής Σχολής Καλών Τεχνών Παν/μίου Βουκουρεστίου)και άλλοι Έλληνες και ξένοι Ιστορικοί της Τέχνης .
Έργα του βρίσκονται στην Εθνική Πινακοθήκη στο Μουσείο Βορρέ σε Μουσεία του Εξωτερικού και σε πολλές ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το Εξωτερικό.
Είναι συγγραφέας πολλών εικαστικών βιβλίων(εικαστική ανατομία για τους φοιτητές Σχολής καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων εκδόσεις Πανεπιστημίου Ιωαννίνων 2002.
Η Αισθητική της Τέχνης και των υποατομικών σωματιδίων , η Περιπέτεια της Τέχνης 2024 κ.α.
Περισσότερα: www.kostas-spiropoulos.com.
