«Τα μνημεία δεν είναι δεν είναι επιχείρηση. Είναι η ιστορία μας, η ταυτότητά μας και η κοινή μας κληρονομιά». Με αυτό το μήνυμα, αρχαιολόγοι και εργαζόμενοι του Υπουργείου Πολιτισμού τάσσονται ενάντια στο νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Πολιτισμού για τη δημιουργία του νέου φορέα «Οργανισμός Ανάπτυξης και Διαχείρισης Ελληνικής Πολιτιστικής Κληρονομιάς Α.Ε.» (Hellenic Heritage Organisation) που όπως καταγγέλουν, στην ουσία μετατρέπει την πολιτιστική κληρονομιά σε πεδίο επιχειρηματικής εκμετάλλευσης.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ ΠΛΟΙΑΡΙΔΗ
Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων και η πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου υπαλλήλων υπουργείου Πολιτισμού κάνουν λόγο στο ThessPost.gr για μια ακόμη κίνηση εμπορευματοποίησης των μνημείων της χώρας, που μάλιστα δίνει τη διαχείριση τους με ό,τι αυτό συνεπάγεται -από επισκέπτες, εισιτήρια, αναψυκτήρια, μέχρι και την αφήγηση των μνημείων-, σε Ανώνυμη Εταιρία (ΑΕ).
«Θέλουμε συμπεριληπτικές εκδηλώσεις, όχι πριβέ γεύματα»
Με το νέο νομοσχέδιο που ψηφίστηκε εχθές στη Βουλή -το οποίο καταψήφισε σύσσωμη η αντιπολίτευση-, τα μνημεία δεν αντιμετωπίζονται ως στοιχείο του πολιτισμού, αλλά ως χώροι διοργάνωσης εκδηλώσεων για… λίγους κι εκλεκτούς, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων Ιωάννη Καρλιάμπα. «Εμείς επιδιώκουμε να γίνονται πολλές και διαφορετικές δράσεις, είμαστε όμως αντίθετοι με εκδηλώσεις που περιορίζουν την πρόσβαση σε ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας και λειτουργούν με τρόπο που υποβαθμίζονται τα μνημεία. Θεωρούμε ότι πρέπει οι εκδηλώσεις να απευθύνονται σε όσο το δυνατόν μεγαλύτερο κοινό, οι δράσεις να είναι συμπεριληπτικές στον απόλυτο βαθμό, Οι δράσεις όπως προβλέπονται από το νομοσχέδιο και πρόκειται να οργανωθούν από τη νέα ανώνυμη εταιρία δεν έχουν αυτό τον στόχο. Αντιθέτως, περιορίζονται σε μικρότερα κοινά, σε μια ελίτ, από τα οποία όμως μπορούνε να αποκομίσουνε περισσότερα έσοδα».
Κατά τον ίδιο, η διαχείριση των μνημείων με αυτό τον τρόπο, οδηγεί σταδιακά στην αποϊστορικοποίησή τους. «Όταν επιμένουμε μόνο στα έσοδα που μπορούμε να αποκομίσουμε από αυτά, τα μνημεία αποϊστορικοποιούνται. Όλοι μας έχουμε μνήμες και βιώματα από τα μνημεία που είναι δίπλα μας, και τι αυτά σημαίνουν για την ίδια την πόλη. Αυτά όλα τα στοιχεία φεύγουν και απομένει ένα όμορφο ντεκόρ, γραφικό, νεκρό περιεχομένου για να φιλοξενεί εκδηλώσεις. Αυτό, υποβαθμίζει την ίδια την εμπειρία που έχουμε εμείς με τα μνημεία. Θέλουμε τις ανοιχτές εκδηλώσεις που αναδεικνύουν όσο γίνεται τις όψεις των μνημείων, όχι όμως τα πριβέ γεύματα», τονίζει στο ΤhessPost.gr.
«Ό,τι είναι κοστοβόρο μένει στο δημόσιο και ό,τι έχει έσοδα, πηγαίνει σε μια ΑΕ»
Από την πλευρά της η πρόεδρος του Ενιαίου Συλλόγου Υπαλλήλων Υπουργείου Πολιτισμού και αρχαιολόγος Δέσποινα Κουτσούμπα εξηγεί στο ThessPost.gr πως αυτό που αλλάζει με το νέο νομοσχέδιο, είναι αυτό που γίνεται πάντα, σε κάθε ιδιωτικοποίηση. «Ό,τι είναι κοστοβόρο μένει στο δημόσιο και ό,τι έχει έσοδα, πηγαίνει σε μια Ανώνυμη Εταιρία. Άρα, η λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, παραμένει στο ελληνικό δημόσιο και στην αρχαιολογική υπηρεσία, όμως τα έσοδα από τα εισιτήρια, τα αναψυκτήρια, η αφήγηση για τα μνημεία, η δημόσια εικόνα τους, και το ποιες εκδηλώσεις θα γίνονται στο εσωτερικό τους, θα το αποφασίζει η Ανώνυμη Εταιρία, με σκοπό το εμπορικό κέρδος. Μας μένει η κυριότητα παρ’όλα αυτά, επειδή δεν μπορούσαν να την δώσουν κι αυτή», σημειώνει με νόημα.
Δύο «κενά» στο νομοσχέδιο
Σύμφωνα με την αρχαιολόγο, από το νομοσχέδιο απουσιάζουν -κι όχι τυχαία- δύο βασικοί παράμετροι. «Οι Ανώνυμες Εταιρίες του δημοσίου λειτουργούν με διαφορετικό νόμο, με εταιρική διακυβέρνηση κι έχουν πάρα πολλές αδιαφάνειες, απευθείας αναθέσεις, χρήματα που φεύγουν δεξιά και το χειρότερο είναι ότι δεν υπάρχει κανένα κριτήριο για το πώς επιλέγεται η διοίκησή τους. Τη διοίκηση την επιλέγουν οι υπουργοί Οικονομικών και Πολιτισμού, θα είναι άνθρωποι της αγοράς, όχι σχετικοί με τον Πολιτισμό. Πουθενά δεν λέει στο νομοσχέδιο ότι στο Διοικητικό Συμβούλιο πρέπει να υπάρχει έστω ένας καθηγητής αρχαιολογίας από το πανεπιστήμιο, ή αρχαιολόγος, ή σχετιζόμενος με τον Πολιτισμό. Ούτε και ο CEO χρειάζεται να είναι σχετικός, άρα έτσι κι αλλιώς γνωρίζουμε ότι δίνει τη διαχείριση και την αφήγηση των μνημείων σε ανθρώπους άσχετους με τον πολιτισμό».
«Το δεύτερο είναι ότι δεν υπάρχει πουθενά ένα πλαφόν. Τα έσοδα από τα μνημεία τα διαχειρίζεται ο Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ) ως ταμείο του Υπουργείου Πολιτισμού και τώρα, θα πληρώνει το διαχειριστικό κόστος σε αυτή την Ανώνυμη Εταιρία. Δεν έχει μπει πουθενά πλαφόν που να λέει ότι με βάση τα καθαρά έσοδα του ΟΔΑΠ, η εταιρία θα παίρνει μέχρι 20% για παράδειγμα. Αν ζητήσει μέχρι και το 100%, θα είναι υποχρεωμένος να τα δώσει», αποσαφηνίζει.
Σημειώνεται ότι για σήμερα ο Σύλλογος Ελλήνων Αρχαιολόγων έχει προγραμματίσει συγκέντρωση στον ΗΣΑΠ του Θησείου στις 6.30 το απόγευμα, καλώντας όλους τους πολίτες να διαμαρτυρηθούν για την ιδιωτικοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς.
