Σε μείζον πολιτικό, δικαστικό και διπλωματικό ζήτημα εξελίσσεται στην Αλβανία το φιλόδοξο επενδυτικό σχέδιο ύψους 4 δισ. δολαρίων που συνδέεται με τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι αλβανικές αρχές κατά της διαφθοράς προχώρησαν στο πάγωμα τραπεζικών λογαριασμών εταιρείας που εμπλέκεται στην υπόθεση.
Η απόφαση ελήφθη από την Ειδική Εισαγγελία κατά της Διαφθοράς και του Οργανωμένου Εγκλήματος, η οποία διενεργεί έρευνα για φερόμενες παρατυπίες και πλαστούς τίτλους ιδιοκτησίας γης στην περιοχή Ζβέρνετς.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η εταιρεία Albania Land Development, συμφερόντων των Καταρινών επιχειρηματιών Μουτάζ και Ράμεζ Αλ-Καγιάτ, η οποία απέκτησε παραθαλάσσιες εκτάσεις στην περιοχή όπου η επενδυτική εταιρεία Affinity Partners του Κούσνερ σχεδιάζει την κατασκευή ενός υπερπολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος.
Μαζικές διαδηλώσεις και επεισόδια
Η υπόθεση έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στην αλβανική κοινωνία. Χιλιάδες πολίτες διαδήλωσαν τις τελευταίες ημέρες στα Τίρανα με σύνθημα «η Αλβανία δεν πωλείται», καταγγέλλοντας ότι η επένδυση απειλεί μια προστατευόμενη περιβαλλοντικά περιοχή ιδιαίτερης οικολογικής σημασίας.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις και κάτοικοι αντιδρούν στην αξιοποίηση της περιοχής Πισέ-Πόρο-Νάρτα, ενός σημαντικού υγροβιότοπου της Αδριατικής που φιλοξενεί φλαμίνγκο, θαλάσσιες χελώνες και σπάνια είδη πανίδας.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν σημειώθηκαν συγκρούσεις μεταξύ κατοίκων και ιδιωτικών φρουρών ασφαλείας που είχαν αναλάβει τη φύλαξη του χώρου. Βίντεο που κυκλοφόρησαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δείχνουν φρουρό να χτυπά και να απομακρύνει βίαια διαδηλωτή από την παραλία.
Μετά τις αντιδράσεις, η αλβανική αστυνομία ανακοίνωσε εσωτερική έρευνα για τη διαχείριση των γεγονότων από την τοπική αστυνομική διεύθυνση της Αυλώνας, ενώ συνελήφθη εργαζόμενος ιδιωτικής εταιρείας ασφαλείας με κατηγορίες για παράνομη κατακράτηση και πρόκληση σωματικής βλάβης.
Η θέση Ράμα
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, καταδίκασε τις βιαιοπραγίες των φρουρών, ωστόσο υπερασπίστηκε σθεναρά το επενδυτικό σχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το «εισιτήριο της Αλβανίας για το Champions League του παγκόσμιου τουρισμού».
Ο ίδιος υποστήριξε ότι πέντε διεθνούς φήμης αρχιτεκτονικά γραφεία επανασχεδιάζουν το έργο ώστε να διασφαλιστεί η προστασία του περιβάλλοντος, διαβεβαιώνοντας ότι η λιμνοθάλασσα της περιοχής δεν θα επηρεαστεί.
Παράλληλα, ο Αλβανός πρωθυπουργός υπερασπίστηκε τους ξένους επενδυτές, επισημαίνοντας ότι δεν φέρουν ευθύνη για τυχόν παρατυπίες στις μεταβιβάσεις γης, ενώ χαιρέτισε την έρευνα για τους πωλητές των εκτάσεων.
Ελληνοαλβανική ένταση
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών εξέφρασε έντονη ανησυχία για τα επεισόδια, ενώ η ελληνική πρεσβεία στα Τίρανα παρείχε προξενική και ιατρική υποστήριξη στον τραυματία και ζήτησε εξηγήσεις από τις αλβανικές αρχές.
Η Αθήνα συνέδεσε μάλιστα το ζήτημα με την ευρωπαϊκή πορεία της Αλβανίας, υπογραμμίζοντας ότι ο σεβασμός των περιουσιακών δικαιωμάτων των μειονοτήτων και η προστασία των οικολογικά ευαίσθητων περιοχών αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την πρόοδο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων.
Ο Έντι Ράμα απέρριψε τις ελληνικές παρεμβάσεις, υποστηρίζοντας ότι οι ιδιοκτησιακές διαφορές πρέπει να επιλύονται αποκλειστικά από τα αλβανικά δικαστήρια και όχι μέσω πολιτικών ή διπλωματικών πιέσεων.
Παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Στο ζήτημα παρενέβη και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία εξέφρασε ανησυχία τόσο για τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις όσο και για ζητήματα κράτους δικαίου.
Εκπρόσωπος της Κομισιόν υπενθύμισε ότι στις εκθέσεις προόδου της Αλβανίας έχουν ήδη καταγραφεί επιφυλάξεις για το καθεστώς των στρατηγικών επενδύσεων και τις πιθανές συνέπειες σε προστατευόμενες περιοχές.
Οι Βρυξέλλες ξεκαθαρίζουν ότι η πλήρης συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την πρόοδο της αλβανικής υποψηφιότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
